Ανεβαίνοντας στο Εξπρές του Μεσονυχτίου 38 χρόνια μετά.

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Το Midnight Express είναι το υγρό Τούρκικο όνειρο κάθε stoner των 70s που πολύ γρήγορα μετατρέπεται σε Εφιάλτη. Ακόμα και 38 χρόνια μετά η Ιστορία του Billy Hayes εξακολουθεί να συγκινεί, να ενθουσιάζει και να διχάζει πολιτικά και κοινωνικά.

MidnightExpress-Film-Stills-18

Ο Αμερικανός φοιτητής Billy Hayes ετοιμάζεται να επιστρέψει από τις διακοπές του στην Τουρκία παρέα με την κοπέλα του Susan έχοντας πάρει μαζί του ως σουβενίρ 2 κιλά χασίσι ζωσμένα στην μέση του. Η φάση στραβώνει στο αεροδρόμιο  στον τελευταίο έλεγχο. Ο Billy μάλιστα τελευταία στιγμή γλιτώνει από μια σφαίρα στο κεφάλι μιας και αρχικά οι Τούρκοι μπάτσοι πίστευαν ότι ήταν βομβιστής αυτοκτονίας. Όταν ανακαλύπτουν ότι ο φοιτητής κουβαλά επάνω του μονάχα ‘του Θεού το χόρτο’ σκάνε στα γέλια ανακουφισμένοι φωνάζοντας «χασισε, χασισε» ο ένας στον άλλον  !

13754137_1081261421966319_3055339833347407923_n

Ο Billy καταλήγει στο τμήμα να γδύνεται κάτω από τα λάγνα βλέμματα των αστυνομικών μέχρι που προς μεγάλη του ανακούφιση σκάει μύτη ένας μυστήριος Αμερικανός με τεξανή προφορά και του προτείνει μια συμφωνία : Να παραδώσει στην Τουρκική αστυνομία τον ταξιτζή που του πούλησε το εμπόρευμα με αντάλλαγμα την έκδοση του στην μαμά Αμερική. Ο Billy δέχεται αλλά τελευταία στιγμή προσπαθεί να το σκάσει και συλλαμβάνεται ξανά. Την πρώτη του νύχτα μέσα στην τοπική φυλακή ο Billy κλέβει μια κουβέρτα για να αντέξει το τσουχτερό κρύο και τρώει ένα γερό ξυλίκι ‘παραδειγματισμού’ από τον αυστηρό και λαμόγιο δεσμοφύλακα. Ο Billy θα μάθει από την πρώτη του κιόλας νύχτα ότι οι Τούρκικες φυλακές είναι ένα σκληρό μέρος γεμάτο βία, διαφθορά και πόνο όπου για να εκδικηθείς κάποιον πρέπει να τον μαχαιρώσεις στον… κώλο  και ότι ειδικά αν είσαι ξένος δεν μπορείς να εμπιστευτείς κανέναν. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά ο Billy ενώ κοντεύει να αποφυλακιστεί ύστερα τέσσερα ολόκληρα χρόνια μαθαίνει ότι η υπόθεση του θα επανεξεταστεί και στην νέα δίκη ‘κονομάει’ 30 χρονάκια ακόμη. Όπως είναι λογικό ο Billy ξεσπάει και σύντομα καταλήγει στην πτέρυγα των ψυχικά διαταραγμένων να κόβει κύκλους γύρω από μια κολόνα παρέα με παλαβούς-καλλιεργημένους παιδεραστές και να τραβάει μαλακία αυνανίζεται πίσω από ένα τζάμι ενώ η κοπέλα του δακρυσμένη του δείχνει το στήθος της… Σε μια απρόσμενη στιγμή διαύγειας ο Billy Hayes συνειδητοποιεί ότι η μοναδική διέξοδος από την Κόλαση του Βοσπόρου είναι να ‘επιβιβαστεί στο Εξπρές του Μεσονυχτίου’ δηλαδή να αποδράσει….

midnightexpressquadlarge1

Το Midnight Express κυκλοφόρησε στις αίθουσες τον Οκτώβρη του 1978 απέσπασε διθυραμβικές κριτικές  και μερικά Oscars. Κανείς δεν έχει να προσάψει κάτι στην ταινία σχετικά με τις ερμηνείες ή την σκηνοθεσία της μιας και είναι γεγονός ότι και ο Σκηνοθέτης Alan Parker και ο πρωταγωνιστής Brad Davis έφτασαν στο ζενίθ των δυνατοτήτων τους και μας παρέδωσαν ένα διαχρονικό αριστούργημα. Εκεί που υπήρξε έντονος διχασμός είναι στο σενάριο του Oliver Stone.

Ο σπουδαίος Σκηνοθέτης παρέκκλινε αρκετά από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του αληθινού Billy Hayes και κατηγορήθηκε ότι παρουσίαζε το κράτος της Τουρκίας ως ένα βασίλειο διαφθοράς και βίας κατοικημένο από αμόρφωτα γουρούνια. Η προβολή της ταινίας απαγορεύτηκε για πολλά χρόνια στην Τουρκία και προβλήθηκε για πρώτη φορά στην τηλεόραση το 1992. Το 2004 o Oliver Stone απολογήθηκε δημόσια για τον τρόπο με τον οποίο απεικόνισε το Τούρκικο έθνος στο σενάριο του ενώ και ο ίδιος ο Hayes έχει δηλώσει επανειλημμένα την δυσαρέσκεια του για τον τρόπο με τον οποίο μετέφεραν οι συντελεστές την ιστορία του στην μεγάλη οθόνη. Και η τραγική ειρωνεία είναι ότι η ταινία δεν γυρίστηκε καν στην Τουρκία μιας οι αρχές τους απαγόρεψαν τα γυρίσματα και τελικά το φιλμ γυρίστηκε στην… Μάλτα !

Για την ιστορία να αναφέρουμε ότι στην πραγματικότητα ο Hayes ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη μόνος του και σύναψε μια ερωτική σχέση με έναν συγκρατούμενο του ενώ στην ταινία τον βλέπουμε να αρνείται ευγενικά το ‘ερωτικό κάλεσμα’ του φίλου του. Επίσης ποτέ του δεν δάγκωσε την γλώσσα κανενός συγκρατούμενου του, όπως βλέπουμε στην ταινία, δεν κατέληξε στο τρελάδικο και κανένας δεσμοφύλακας δεν πέθανε, ούτε επιχείρησε να τον βιάσει όπως μας δείχνει το φινάλε της ταινίας. Πάντως ο αληθινός δεσμοφύλακας ήταν όντως ένας Μπάσταρδος και δολοφονήθηκε το  1973 από έναν πρώην κρατούμενο που τον εντόπισε να πίνει τσαγάκι έξω από την φυλακή και τον πυροβόλησε 8 φορές.

MidnightExpress-Film-Stills-14

Ύστερα από 38 ολόκληρα χρόνια το Εξπρές του Μεσονυχτιού συνεχίζει να συναρπάζει, να συγκινεί, να σοκάρει και να διχάζει τους επιβάτες του. Ο Billy Hayes εξακολουθεί να καταζητείται στην Τουρκία, οι Oliver Stone και Alan Parker έχουν πέσει σε μια (ελπίζουμε προσωρινή) σκηνοθετική αφάνεια και ο Brad Davis μας αποχαιρέτησε το 1991 όταν και επέλεξε την ευθανασία μην αντέχοντας άλλο την μάχη με το Aids που τον ταλαιπωρούσε από το 1985. Μια ασθένεια που για χρόνια κρατούσε ως επτασφράγιστο μυστικό φοβούμενος μην χάσει τους ρόλους του και αδυνατούσε να συντηρήσει την οικογένεια του. Δυστυχώς πρόσφατα ο συμπρωταγωνιστής του John Hurt επιβιβάστηκε και εκείνος στο «Εξπρές του Μεσονυχτιού» της ζωής και μας εγκατέλειψε πρόωρα. Ο Hurt είχε προταθεί για Oscar Β’Ανδρικού ρόλου χάρη στην εκκεντρική του ερμηνεία στον ρόλο του Max ενός αρκετά «ζεν» Βρετανού, ηρωινομανή καταδίκου.

Για το τέλος κρατάμε και το υπέροχο soundtrack του ‘ηλεκτρονικού Θεού’ Giorgio Moroder. Μάλιστα αρχικά την μουσική ήταν να αναλάβει ο δικός μας (και επίσης Σπουδαίος ) Vangelis αλλά πλέον φαντάζει απίθανο να παρακολουθήσει κάποιος την ταινία και να μην έχει στον νου του σφηνωμένο το υπέροχο ομώνυμο theme ή την κομματάρα Chase.Πάντως ελληνική εκπροσώπηση είχαμε τελικά μέσα από την ερμηνεία του αείμνηστου Μιχάλη Γιαννάτου που υποδύθηκε έναν από τους Τούρκους αστυνομικούς.

Όσο για τις κατηγορίες περί ‘ρατσισμού’ της ταινίας απλά ας κοιτάξουμε τα δικά μας χάλια για να καταλάβουμε πόσο επίκαιρη ήταν, είναι και θα είναι αυτή η ταινία. Το δυσλειτουργικό νομικό μας σύστημα, τους διεφθαρμένους μας πολιτικούς και τον κάκιστα οργανωμένο σωφρονιστικό μας μηχανισμό. Και εμείς είμαστε πολύ πιο κοντά στην δυτική ‘πολιτισμένη’ Ευρώπη από τους ανατολίτες γείτονες μας. Μακάρι να βρούμε και εμείς την ευκαιρία και την δύναμη να γίνουμε η ‘κακή μηχανή’ και κάποτε να αποδράσουμε από τα κάγκελα και τους τοίχους του εργοστασίου που βοηθήσαμε και εμείς οι ίδιοι συστηματικά να τοποθετηθούν γύρω μας….

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: