GATTACA : Ίσως τελικά το ψυχρό και υπολογιστικό μέλλον του GATTACA να μην είναι και τόσο μακρινό.

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

Θα ξεκινήσουμε το άρθρο μας για το GATTACA του Andrew Niccol με ένα trivia : 

Στο ορίτζιναλ φινάλε της ταινίας ο Σκηνοθέτης απλά σκόπευε να δείξει τις φωτογραφίες των Άλμπερτ Αϊνστάιν, Αβραάμ Λίνκολν και  «Jackie» Joyner (χρυσή Ολυμπιονίκης του στίβου) με την συνοδεία μιας λεζάντας στην οποία θα έγραφε πως αν ο γενετικός έλεγχος εφαρμοζόταν στην εποχή τους κανένας από τους τρεις αυτούς σπουδαίους ανθρώπους δεν θα είχε γεννηθεί ποτέ. Βλέπεις ο Αϊνστάιν ήταν δυσλεξικός, ο Λίνκολν έπασχε από σύνδρομο Μάρφαν και η Τζάκι είχε άσθμα. Το κείμενο θα τελείωνε με την φράση ‘ούτε και εσύ θα υπήρχες’.  Το φινάλε αυτό δεν προβλήθηκε ποτέ στην τελική εκδοχή της ταινίας. Βλέπεις το κοινό ένιωθε άκρως αμήχανα με τον υπαινιγμό ότι ήταν ‘γενετικά κατώτερο’.

Ίσως τελικά το ψυχρό και υπολογιστικό μέλλον του GATTACA να μην είναι και τόσο μακρινό. 

gattaca-in-valid

 

Στο κοντινό μέλλον ολόκληρη η ύπαρξη σου καθορίζεται με βάση τον γενετικό σου κώδικα. Μέσα από την γενετική παρέμβαση οι γονείς σου διαμορφώνουν και προγραμματίζουν τα χαρακτηριστικά σου, την προδιάθεση σου σε ασθένειες (σωματικές και ψυχικές), το επάγγελμα και κατά συνέπεια τον τρόπο ζωής, το παρών και το μέλλον σου. Όπως είναι φυσικό σε έναν τέτοιο κόσμο οι ‘γενετικά τέλειοι’ κατέχουν όλες τις εξέχουσες θέσεις εργασίας παραγκωνίζοντας τους ‘φυσιολογικούς’ ανθρώπους που έτυχε να γεννηθούν με κάποιο ελάττωμα. Και μπορεί να υπάρχει ο νόμος που απαγορεύει ρητά την γενετική διάκριση μεταξύ των ανθρώπων αλλά όπως είναι φυσικό δεν τον τηρεί κανείς. Στο μέλλον δεν έχει καμία η σημασία το χρώμα, η κοινωνική τάξη, το φύλο ή τα πιστεύω σου. Valid / In Valid, Έγκυρος / Μη έγκυρος , αυτή είναι η νέα τάξη πραγμάτων στην οποία υπακούει ένας κόσμος στον οποίον το μεγαλύτερο έγκλημα που μπορεί κάποιος να κάνει είναι να γεννηθεί από έρωτα.  ‘They used to say that a child conceived in love has a greater chance of happiness. They don’t say that anymore’ ακούμε τον πρωταγωνιστή να μονολογεί στο ξεκίνημα της ιστορίας του. Ο Vincent έκανε το Λάθος να έρθει στον κόσμο με τον ‘ξεπερασμένο και γεμάτο ατέλειες φυσικό τρόπο’ και μάλιστα αντί να δεχτεί τον προγραμματισμένο τρόπο ζωής που αναλογεί στα άτομα της τάξης του έχει το θράσος να ονειρεύεται να φτάσει μέχρι τα άστρα.

Gattaca-gattaca-15743758-800-335

Για να καταφέρει ο Vincent (Ethan Hawke) να πραγματοποιήσει το όνειρο του αναγκάζεται να παραστήσει κάποιον άλλον. Μέσω μιας παράνομης και άκρως απαιτητικής διαδικασίας γνωστή ως ‘Δανεική σκάλα’ θα υιοθετήσει την ταυτότητα του Jerome (Jude Law) ενός τέλειου γενετικά πρωταθλητή κολύμβησης που όμως βρίσκεται καθηλωμένος σε αναπηρικό καροτσάκι εξαιτίας ενός ατυχήματος που είχε. Βλέπεις γονίδιο για την μοίρα δεν υπάρχει ακόμα. Ο Jerome όμως παρά την έπαρση του λόγο της ανωτερότητας του DNA του θα διαπιστώσει ότι δεν διαφέρει και τόσο πολύ από τον συνεργάτη του. Εκείνος μπορεί να του δανείζει το σώμα του αλλά ο Vincent του δανείζει το όνειρο του.  Όμως ένας απρόσμενος έρωτας θα εμφανιστεί στην ζωή του τελευταίου όταν η συνάδελφος του Irene (Uma Thurman) γοητευμένη από τα εξαιρετικά γενετικά του χαρακτηριστικά θα του εκδηλώσει το ενδιαφέρον της κάτι που περιπλέκει και απειλεί την παράνομη συνεργασία μεταξύ Vincent και Jerome.

600full-gattaca-poster

‘Δεν υπάρχει γονίδιο για το ανθρώπινο πνεύμα’, το μήνυμα του Gattaca αν και πολυσύνθετο είναι ξεκάθαρο.

Ο Σκηνοθέτης και σεναριογράφος Andrew Niccol στηλιτεύει την εξέλιξη της επιστήμης που πολλές φορές έρχεται με φρενήρεις ρυθμούς και χωρίς κανέναν αυτοέλεγχο. Μας προειδοποιεί για τις συνέπειες που υπάρχουν όταν παρεμβαίνεις στην φύση και προσπαθείς να αγγίξεις την επιφανειακή ‘τελειότητα’ φοβούμενος να αποδεχθείς τα ψεγάδια σου. Ο χαρακτήρας του Vincent μέσα από την υπέροχη ερμηνεία του Ethan Hawke αποτελεί το ιδανικό δοχείο για να μας δείξει ο Σκηνοθέτης ότι οι ατέλειες μας είναι που μας κάνουν ενδιαφέροντες και μοναδικούς και που μας σπρώχνουν στο να προσπαθήσουμε να  γίνουμε όχι ‘τέλειοι’ αλλά καλύτεροι. Αλλά πέραν του Hawke και το υπόλοιπο cast κάνει εξαιρετική δουλεία. Ο Jude Law που έκανε με αυτήν τη ταινία το ντεμπούτο του στο Hollywood παραδίδει ίσως την καλύτερη ερμηνεία ολόκληρης της καριέρας του. Ο παράλυτος και αλκοολικός χαρακτήρας του κουβαλάει στους ώμους του ένα διαφορετικό αλλά και συνάμα παρόμοιο με εκείνο του Vincent βάρος.  Αντίθετα με τον Vincent ο Jerome ήταν προγραμματισμένος να επιτύχει και δεν είχε καμία δικαιολογία για να μην τα καταφέρει. Και εκείνος απέτυχε. Η τελειότητα έχει το δικό της τίμημα και η ‘πικραμένη’ ερμηνεία του Jude Law αναδεικνύει τέλεια το βάρος της τελειότητας που στοιχειώνει τον χαρακτήρα του. Εξαιρετική είναι και η Uma Thurman που παίζει έναν από τους λιγότερο γοητευτικούς ρόλους της καριέρας της. Μέσα από την ψυχρή σχεδόν ρομποτική ερμηνεία της αποδίδει ιδανικά την ψυχοσύνθεση της Irene ενός χαρακτήρα που αποτελεί το ενδεικτικό προϊόν μιας παγωμένης, υπολογιστικής κοινωνίας που βασίζεται στην διάκριση μεταξύ των πολιτών της.Μέχρι και οι κομπάρσοι παίζουν σημαντικό ρόλο μιας και εσκεμμένα είναι όλοι ίδιοι μεταξύ τους.

Όμως και σε επίπεδο σκηνοθεσίας η ταινία έχει τεράστιο ενδιαφέρων. Ο Σκηνοθέτης παντρεύει το παλιό με το καινούργιο. Αυτό εν μέρη έγινε και για λόγους μπάτζετ μιας και επειδή δεν είχε λεφτά στην διάθεση του για να μας παρουσιάσει ιπτάμενα sci fi αυτοκίνητα αποφάσισε να χρησιμοποιήσει  μοντέλα του 60 εξαιτίας του φουτουριστικού σχεδιασμού τους. Την ίδια τακτική ακολούθησε και με τον ρουχισμό των χαρακτήρων αλλά και με τα κτήρια που βλέπουμε στην ταινία.  Όλο αυτό δίνει στο μέλλον του GATTACA πινελιές από την δεκαετία του 60 και το εμποτίζει με μια νουάρ αισθητική.Μια ατμόσφαιρα την οποία ντύνει ιδανικά ο συνθέτης Michael Nyman με την υπέροχα μινιμαλιστική μουσική του. Καθιστώντας το soundtrack της ταινίας ένα από τα καλύτερα στην ιστορία του κινηματογράφου.

Και φυσικά υπάρχει αυτό το συγκλονιστικά συγκινητικό και ιδανικό φινάλε όπου ο Vincent μέσα από τον καθημερινό του κόπο και αίμα κατορθώνει επιτέλους να εκπληρώσει τον στόχο ζωής του κόντρα σε όλους και όλα.  «For someone who was never meant for this world, I must confess I’m suddenly having a hard time leaving it. Of course, they say every atom in our bodies was once part of a star. Maybe I’m not leaving… maybe I’m going home.» . Ναι το μέλλον προδιαγράφεται ως ένας ζοφερός κατήφορος για τους «μη έγκυρους» όμως υπάρχει η ελπίδα να κρατηθείς από κάπου και να ξεκινήσεις να σκαρφαλώνεις προς τα πάνω.  Και αυτή η ελπίδα δεν στηρίζεται τόσο σε μια «δανεική σκάλα» αλλά κυρίως στηρίζεται στο δικαίωμα όλων των ανθρώπων να ονειρεύονται και να έχουν το πείσμα, την θέληση και το κουράγιο να πραγματοποιήσουν τα όνειρα τους. Το Gattaca είναι μια ταινία για τις προσωπικές ανθρώπινες θυσίες. Ταυτόχρονα όμως σου δείχνει ότι όταν το όνειρο επιτέλους τελειώσει, όπως στην περίπτωση του Jerome, τότε αρχίζει να τελειώνει και η θέληση για ζωή…

Το Gattaca είναι μια ταινία που σου λέει να μην σταματήσεις ποτέ σου να ονειρεύεσαι και  να μάχεσαι. Να μην φοβάσαι και να μην κρατάς τις δυνάμεις σου για την επιστροφή στην ακτή.  «You want to know how I did it? This is how I did it, Anton: I never saved anything for the swim back»….

 

Το GATTACA κυκλοφόρησε στις αίθουσες τον Οκτώβριο του 1997 και ήταν μια εισπρακτική αποτυχία. Πολύς κόσμος δεν κατάλαβε την ταινία ενώ ίσως και ο χαρακτηρισμός sci – fi φιλμ να μην της ταιριάζει. Βλέπεις αν πάρουμε ως παράδειγμα το παράξενο και ανορθόδοξο promotion της ταινίας για το οποίο οι υπεύθυνοι σκέφτηκαν πολύ έξυπνα να βάλουν μια ψεύτικη αγγελία στην Washington Post (μια από τις μεγαλύτερες εφημερίδες των Η.Π.Α.) όπου ισχυρίζονταν ότι το GATTACA είναι μια εταιρεία γενετικής που θα τους πρόσφερε τα τέλεια παιδιά με αποτέλεσμα να δεχτούν χιλιάδες τηλεφωνήματα από πολίτες που επιθυμούσαν να αποκτήσουν το ιδανικό παιδί δεν θα ήταν και τόσο παράλογο να συμπεράνουμε ότι το GATTACA είναι μια Προφητική ταινία σχετικά με ένα μέλλον που βρίσκεται πολύ πιο κοντά απ’ ότι νομίζουμε. Μέχρι και η NASA το επιβεβαίωσε όταν το 2011 ανακήρυξε την ταινία του Niccol ως την πιο αληθοφανή ταινία επιστημονικής φαντασίας όλων των εποχών.

Gattaca_pianist

Λάβε υπόψη σου το έργο του Θεού. Κανείς δεν μπορεί να ισιώσει ό,τι εκείνος έκανε στραβό.  – Εκκλησιαστής 7 : 13 

 

 

Advertisements

One thought on “GATTACA : Ίσως τελικά το ψυχρό και υπολογιστικό μέλλον του GATTACA να μην είναι και τόσο μακρινό.

Add yours

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: