Υπάρχουν πράγματα να ακούσεις μέσα στην «Σιωπή» του Σκορσέζε.

by Αντρέι Κοτσεργκίν  

Ο Μάρτιν Σκορσέζε χρειάστηκε σχεδόν 30 χρόνια για να ολοκληρώσει το Silence, ένα φιλμ που χαρακτηρίστηκε ως «το μεγάλο, φιλόδοξο εγχείρημα» ενός σπουδαίου σκηνοθέτη. Και όμως ελάχιστη λάμψη και φιλοδοξία θα πετύχεις μέσα σε αυτή τη ταινία. Ο Σκορσέζε μέσα από την λιτή αλλά πανέμορφη «σιωπή» του καταλήγει να συνθέτει την απόλυτη ωδή αγάπης προς τον Χριστιανισμό και τα ίδια του τα θρησκευτικά πιστεύω. Όμως αντίθετα με τους κινηματογραφικούς του χαρακτήρες ποτέ του δεν προσπαθεί να στα επιβάλλει. Και αυτό είναι απλά υπέροχο.

Οι Ιερείς Ροντρίγκεζ (Andrew Garfield) και Γκαρούπε (Adam Driver) ζητάνε άδεια από την εκκλησία να μεταβούν στην Ιαπωνία του 17ου αιώνα ώστε να εντοπίσουν τον μέντορα τους Πατέρα Φερέρα (Liam Neeson) αλλά και για να δώσουν ελπίδα στους ελάχιστους Ιάπωνες που έχουν προσηλυτιστεί στον Χριστιανισμό και που διώκονται από την Κυβέρνηση της χώρας με βίαιο τρόπο. Όμως η βασική αιτία πίσω από την Ιεραποστολή τους είναι μια φήμη που κυκλοφορεί ότι ο Φερέρα λύγισε από τα βασανιστήρια που υπέστη από τους Ιάπωνες Ιεροεξεταστές και αποστάτησε. Μια φήμη την οποία οι δυο Ιερείς αρνούνται να δεχτούν μιας και θεωρούν την πίστη του δασκάλου τους ακλόνητη. Φτάνοντας στην Ιαπωνία και έχοντας για οδηγό έναν Χριστιανό και αλκοολικό  ντόπιο ψαρά ονόματι Κιτσίρο (Yōsuke Kubozuka) κινούν για να βρουν τον Φερέρα αλλά τελικά καταλήγουν να διαδίδουν τον Λόγο του Θεού στους ντόπιους Χριστιανούς οι όποιοι είναι αναγκασμένοι να ασκούν την πίστη τους στα κρυφά. Όταν όμως οι κυβερνητικοί Ιεροεξεταστές καταφτάνουν στο χωρίο τους οι δυο ιερείς θα γίνουν μάρτυρες τρομερών βασανιστηρίων που θα δοκιμάσουν έντονα την πίστη τους. Η Ιαπωνία καταλήγει να τους θυμίζει έναν άγονο «βάλτο» όπου τίποτα ξένο δεν φυτρώνει και όπου ακόμα η φωνή του Θεού χάνεται στην σιωπή…

Σε επίπεδο ερμηνειών οι ηθοποιοί του Silence ακολουθούν το όραμα του σκηνοθέτη τους με θρησκευτική ευλάβεια. Ο Andrew Garfield καλό θα ήταν να κάνει κάνα τάμα που το franchise του Amazing Spider-Man έληξε άδοξα και απότομα μιας και αυτός ο κινηματογραφικός «κατακλυσμός» του έδωσε την ευκαιρία να συνεργαστεί με τους Μελ Γκίμπσον και Σκορσέζε σε δυο από τις καλύτερες ταινίες της δεκαετίας και να παραδώσει δυο εξαιρετικά δυνατές και αξιόλογες ερμηνείες. Ο τρόπος με τον οποίο εκφράζει την αμφιβολία και την εσωτερική σύγκρουση που υπάρχει μέσα στον χαρακτήρα του πατέρα Ροντρίγκεζ βγαίνει με μια αβίαστη φυσικότητα και χωρίς το παραμικρό σημάδι έπαρσης ή υπερβολής. Στα 33 του ο Garfield αποδεικνύει ότι έχει πολλά περισσότερα πράγματα να μας δώσει από το να φοράει κολάν και να σκαρφαλώνει σε τοίχους. Από την άλλη πάλι ο Adam Driver μου δίνει για ακόμη μια φορά την εντύπωση ότι οι ερμηνείες του στηρίζονται περισσότερο στην αλλόκοτη φυσιογνωμία και την βαριά φωνή του και όχι τόσο στο υποκριτικό του ταλέντο. Όπως και να χει όμως η ερμηνεία του λειτουργεί ιδανικά.

sil

Η μεγαλύτερη έκπληξη του Silence είναι ότι παρά τις πρώτες εντυπώσεις ο Liam Neeson δεν παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Διάολε με το ζόρι παίζει να εμφανίζεται πάνω από 15 λεπτά. Και όμως αυτά τα 15 λεπτά είναι γεμάτα δύναμη και ουσία. Ο «αποστάτης» Πάτερ Φερέρ μέσα από την ήρεμη προσέγγιση του είναι η σπίθα που βάζει την ξέφρενη πυρκαγιά μέσα στην καρδία και το μυαλό του πρωταγωνιστή Andrew Garfield. Ο χαρακτήρας του Neeson είναι εκείνος που φέρνει τον «διχασμό» που έχει ανάγκη η ταινία. Όμως ,όσο οξύμωρο και αν ακούγεται, μέσα σε αυτά τα λαμπερά ονόματα του Hollywood εκείνοι που κλέβουν την παράσταση είναι οι Γιαπωνέζοι ηθοποιοί της ταινίας. Ειδικά οι δυο που ξεχωρίζουν είναι ο Yōsuke Kubozuka στον ρόλο του εξόριστου αλκοολικού ψαρά ο οποίος συνεχώς απαρνείται την χριστιανική του πίστη μιας και φοβάται τα βασανιστήρια των Ιεροεξεταστών αλλά από την άλλη πάντα μετανοεί και ψάχνει την συγχώρεση που συνήθως έρχεται μέσα από το πρόσωπο του απελπισμένου πατέρα Ροντρίγκεζ. Ο χαρακτήρας του Κιτσίρο φαντάζει γελοίος αλλά και απίστευτα τραγικός ταυτόχρονα και τελικά καταλήγει απολαυστικός. Ο δεύτερος Ιάπωνας ηθοποιός που κερδίζει τις εντυπώσεις είναι ο 65χρονος Issey Ogata που υποδύεται τον Σαμουράι Ιεροεξεταστή. Ο Ogata υιοθετεί ένα εξαιρετικά ήρεμο ύφος αλλά ταυτόχρονα εφαρμόζει βίαιες και βάναυσες πρακτικές με αποτέλεσμα να σου θυμίζει κάποιον μαφιόζο από τις προηγούμενες ταινίες του Σκορσέζε ! Φυσικά έβαλε και το χεράκι του σε αυτό και ο σκηνοθέτης. Και κάπου εδώ φτάνουμε στον Σκορσέζε που είναι και ο βασικός «προσκυνητής» αυτής της ταινίας.

Το Silence είναι η λιγότερο «Σκορσέζε» ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε. Ο σκηνοθέτης αφήνει πίσω του την «νευρωτική» του κάμερα, την γαμάτη μουσική και τους λαμπερά βίαιους χαρακτήρες που χαρακτηρίζουν την πλειοψηφία της φιλμογραφίας του και κάνει ακριβώς αυτό που μας προτρέπει ο τίτλος της νέας ταινίας του, σιωπά. Επιστρατεύει μεγάλες σκηνές στις οποίες δεν μας έχει συνηθίσει και καταθέτει τις χριστιανικές τους σκέψεις με λιτότητα, σεβασμό και δέος. Όμως ποτέ του δεν σου επιβάλλει την πίστη του. Το αντίθετο μάλιστα, σου δείχνει ότι οι ιερείς διακατέχονται από μια πολύ απολυταρχική στάση σε σχέση με την θρησκεία τους και ότι δεν τραβάνε κανέναν ζόρι να υποπέσουν στο αμάρτημα της έπαρσης θεωρώντας ότι έχουν κάθε δικαίωμα να εξαπλώσουν τον Χριστιανισμό σε μια χώρα που η πλειοψηφία των κατοίκων της δεν τον θέλει. Ταυτόχρονα αφήνοντας τον Θεό να χαθεί στην «σιωπή» ο σκηνοθέτης καταφέρνει να σου μεταφέρει ιδανικά την ατμόσφαιρα αμφιβολίας και αμφισβήτησης που καταλαμβάνει τους ιερείς του όταν γίνονται μάρτυρες των σκληρών πρακτικών των ιεροεξεταστών. Και κάπου μέσα σε αυτές τις αιματηρές πρακτικές βλέπουμε για πρώτη φορά, έστω και για λίγο, τον παλιό γνώριμο μας Μάρτιν Σκορσέζε.

silence-02197-960x0-c-default

Όμως το μεγαλύτερο κατόρθωμα του σπουδαίου σκηνοθέτη είναι ότι μας δίνει μια ταινία που άμα είσαι ενεργός Χριστιανός δεν γίνεται να μην σε αγγίξει και να μην σε συγκινήσει αλλά από την άλλη άμα είσαι ένας άθεος μπάσταρδος όπως εγώ θα σε αναγκάσει να την παρακολουθήσεις με μια σχεδόν θρησκευτική ευλάβεια. Ο Σκορσέζε δεν σε επικρίνει άμα αρνηθείς την πίστη του και πατήσεις επάνω στην εικόνα του Ιησού. Το Silence δεν έχει απαραίτητα να κάνει με τον Χριστιανισμό αλλά περισσότερο ασχολείται με την πίστη και το πάθος που δείχνουν οι άνθρωποι για τα πράγματα που τους ολοκληρώνουν και τους εκφράζουν και του πως μια ενδεχόμενη απώλεια τους είναι ικανή ώστε να μας διαλύσει ολοκληρωτικά. Αλλά και το πως αυτή η πίστη μπορεί πεισματικά να επιβιώσει κόντρα και στις πιο αντίξοες συνθήκες.  Και αυτό είναι ένα συναίσθημα με το οποίο μπορούν να ταυτιστούν όλοι οι άνθρωποι ανεξάρτητα από τα πιστεύω τους.

Η τελική μου σκέψη σχετικά με το Silence είναι ότι η ταινία αυτή φαντάζει να γεννήθηκε από κάποια μπαρότσαρκα που έκανε ο Σκορσέζε παίρνοντας μαζί του τους συναδέλφους του Paul Thomas Anderson και Akira Kurosawa. Ο πρώτος τον κέρασε ένα δυνατό, χωρίς πάγο, μπέρμπον της Άγριας Δύσης και των τοπίων του There Will Be Blood και ο δεύτερος τον κέρασε ένα ζεστό σάκε που θυμίζει την ισορροπία μεταξύ της γαλήνης και του αίματος που χαρακτηρίζει τις ταινίες του. Στο Silence ο Μάρτιν Σκορσέζε αφήνει στην άκρη τον λαμπερό, νευρωτικό και βίαιο κινηματογραφικό του εαυτό και «σιωπά» δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο την αγάπη του προς τον Θεό του. Και όμως το όραμα του τελικά δεν το συμμερίστηκαν πολλοί. Οι κριτικές για την ταινία ήταν διφορούμενες ενώ και εισπρακτικά δεν πήγε καθόλου καλά. Ίσως τελικά πλέον έχουμε ασπαστεί ένα σινεμά που δεν αντέχει στιγμές έντονης σιωπής άσχετα με το πόσο μεγαλοπρεπείς είναι αυτές…

silence-poster

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: