There Will Be Blood : Αίμα, μισανθρωπία και πετρέλαιο.

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

Είναι το έτος 2007 και βρίσκομαι μέσα στην σκοτεινή αίθουσα. Έχω αφήσει για σχεδόν 2,5 ώρες τον σκηνοθέτη Paul Thomas Anderson να με σύρει μέσα από την σκόνη, την μιζέρια και την απληστία της κατά τα άλλα Θεοσεβούμενης Αμερικής του 1900. Σχεδόν νιώθω την μυρωδιά του πετρελαίου να εισβάλει στα ρουθούνια μου και να με πνίγει και νιώθω τα χέρια μου να κολλάνε από το αίμα. Ευλογώ την τύχη μου που αγόρασα coca-cola αντί για milkshake αλλά όπως και να χει κρατώ σφιχτά το καλαμάκι μου. Βλέπω τον ‘πετρελαιά’ εκατομμυριούχο Daniel Plainview να κάθεται στον διάδρομο της τεράστιας και πολυτελέστατης βίλας του και να πυροβολάει τα ίδια του, τα πανάκριβα, έπιπλα για να σκοτώσει την ώρα του. Τον βλέπω να καταναλώνει τεράστιες ποσότητες ουίσκι, να τρώει μπριζόλα με τα χέρια, να απαρνείται το παιδί του χαρακτηρίζοντας τον ‘ανταγωνιστή’ του και στιγματίζοντας τον ως έναν ‘μπάσταρδο από καλάθι’ και στην συνέχεια να ανοίγει το κεφάλι ενός Ιεροκήρυκα με μια κορίνα του μπόουλινγκ. ‘Im Finished’ μας ενημερώνει και πέφτουν οι τίτλοι της ταινίας : ‘There Will Be Blood’.

Ξέρω μέσα μου ότι η φυσιολογική αντίδραση θα ήταν να σιχαθώ αυτόν τον μισάνθρωπο ή να νιώσω απέραντη λύπη για την κατάντια του. Τελικά το μόνο που νιώθω είναι να ταυτίζομαι απόλυτα μαζί του. Βγαίνοντας από την αίθουσα συνειδητοποίησα τρία πράγματα. Το πρώτο είναι ότι μονάχα ο Paul Thomas Anderson μπορεί να κάνει μια φλεγόμενη πετρελαιοπηγή να φαντάζει τόσο επιβλητική. Το δεύτερο ότι είμαι ένας γαμημένος μισάνθρωπος και πως αν είχα την ευκαιρία να εξαφανιστώ μακριά από ‘αυτούς τους ανθρώπους’ , αφού πρώτα ρουφούσα λαίμαργα το milkshake τους με το καλαμάκι μου για να τους τσακίσω, θα το έκανα δίχως δεύτερη σκέψη.

Το τρίτο ήταν ότι αυτή η ταινία είναι απλά σπουδαία.

ThereWillBeBlood_DrinkYourMilkshake

Στο There Will Be Blood ο σκηνοθέτης δεν νοιάζεται να σου δώσει ένα κήρυγμα σχετικά με τον καπιταλισμό ή την θρησκεία και ας προσφέρεται απλόχερα το υλικό του για μια τέτοια δουλεία. Ο Anderson δεν κάνει κοινωνική κριτική και ας έχει όλο το ταλέντο για να το κάνει. Αυτό που κάνει είναι απλά να σου παρουσιάσει ένα πρόσωπο και την ζωή του. Σου δίνει έναν αχόρταγο, μισάνθρωπο μεγιστάνα πετρελαίου και ,όταν το απαιτούν οι περιστάσεις ,αδίστακτο φονιά και μέσα από τις πράξεις και τις αντιλήψεις του προκύπτουν και όλα τα προηγούμενα.

Ο Daniel Plainview, αντίθετα με τα όσα υποδηλώνει το επίθετο του, είναι ένας άνθρωπος που σχεδόν ποτέ δεν εκθέτει τον αληθινό του εαυτό σε κοινή θέα. Παρουσιάζεται ως ‘πετρελαίας’ και στοργικός πατέρας. Και όντως είναι και τα δυο αυτά πράγματα. Όμως αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι πληρώνει τους αμόρφωτους ‘πελάτες’ του με τιμές ‘ορτυκιών’ και όχι τιμές πετρελαίου και ότι δεν έχει τον παραμικρό δισταγμό να χρησιμοποιεί ένα ορφανό παιδί, που κυριολεκτικά το περιμάζεψε από ένα καλάθι στην μέση του πουθενά, ως βιτρίνα για τις πωλήσεις του. Ο σοβαρός επιχειρηματίας και τρυφερός οικογενειάρχης στην πραγματικότητα είναι ο ορισμός του μισάνθρωπου. Ενώ τις πραγματικά ελάχιστες φορές που ο Daniel αποφασίζει να δείξει δημόσια την αληθινή του φύση πραγματικά το τελευταίο πράγμα που θες είναι να βρίσκεσαι δίπλα του…

‘I have a competition in me. I want no one else to succeed. I hate most people. There are times when I… I look at people and I see nothing worth liking. I want to earn enough money I can get away from everyone.’

Ο Daniel έχει απόλυτη επίγνωση της ψυχοσύνθεσης του. Κατανοεί απόλυτα ότι λόγο της φύσης του απλά δεν μπορεί να βρίσκεται ανάμεσα σε άλλους ανθρώπους. Δεν είναι ότι δεν τους κατανοεί ή τους φοβάται απλά δεν τους γουστάρει. Βλέπει μέσα τους μονάχα τα αρνητικά τους και αδυνατεί να δει κάτι που θα τον κάνει να τους συμπαθήσει. Το μόνο που θέλει είναι να μαζέψει ένα κάρο λεφτά και να την κάνει κάπου μακριά από όλους αυτούς τους ανθρώπους.

Όμως ταυτόχρονα, όπως αναγνωρίζει και ο ίδιος, έχει μέσα του έντονο το αίσθημα του ανταγωνισμού. Θέλει να είναι ο καλύτερος σε αυτό που κάνει και δεν αντέχει να βλέπει άλλους να επιτυγχάνουν, τουλάχιστον στον τομέα του. Ο Daniel παρά την σκληρή φύση του δεν είναι από εκείνους τους ανθρώπους που θέλουν να βλέπουν τον κόσμο και τους ανταγωνιστές του να καίγονται, και ας αρπάζουν καμία φορά φωτιά οι πετρελαιοπηγές του. Αυτό που θέλει είναι να πάρει ένα ‘καλαμάκι’ και να τους αιφαμάξει όλους στερώντας τους τα χρήματα και την ικανοποίηση της επιτυχίας. Και άμα κάποιος κάνει το μοιραίο λάθος να μπει εμπόδιο στα σχέδια του, ο Daniel Plainview δεν τραβάει κανένα ζόρι να τον θάψει ακριβώς μέσα στο ίδιο κατάμαυρο χώμα από το οποίο αντλεί τόσο λαίμαργα το πολύτιμο πετρέλαιο του.

1489721061795-there-will-be-blood-opening

 

Και όμως υπάρχουν μερικά απειροελάχιστα και πολύ καλά κρυμμένα ψήγματα ανθρωπιάς και συμπόνοιας μέσα στον χαρακτήρα. Ο Daniel δείχνει ειλικρινά να αγαπάει και να νοιάζεται για τον ‘γιο’ του και γενικά για τα μικρά παιδιά, ίσως επειδή ακόμα δεν έχουν μολυνθεί από την μιζέρια, την απληστία και την σκληρότητα του κόσμου των ενηλίκων, ενώ όταν ανακαλύπτει ότι έχει έναν χαμένο αδελφό νιώθει να παίρνει μια δεύτερη πνοή ζωής…

 ‘I don’t want to talk about those things. I see the worst in people, Henry. I don’t need to look past seeing them to get all I need. I’ve built up my hatreds over the years, little by little. Having you here gives me a second breath of life. I can’t keep doing this on my own… with these, umm… people.’

Και η τραγική ειρωνεία είναι ότι δεν δείχνει καν να συμπαθεί ιδιαίτερα τον αδελφό του. Το βλέπει ξεκάθαρα ότι είναι δυο εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες με εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις. Και όμως επιμένει να στηρίζεται σε εκείνον επειδή είναι πεπεισμένος ότι μοιράζονται το ίδιο μισάνθρωπο αίμα. Δεν διστάζει μάλιστα να ξαποστείλει τον γιο του, όταν ο δεύτερος κουφαίνεται εξαιτίας ενός ατυχήματος, ώστε να αφοσιωθεί σε έναν αδελφό που ναι μεν δεν τον ξέρει σχεδόν καθόλου αλλά τουλάχιστον είναι αρτιμελής και δεν θα του αποσπά την προσοχή από τις δουλείες του. Ο Daniel χρειαζόταν ένα παιδί ‘βιτρίνα’ για να πουλήσει το ίματζ του καλού επιχειρηματία όμως σε καμία περίπτωση δεν έχει ανάγκη από έναν ‘μαγνήτη’ που θα συγκεντρώνει επάνω του την συμπόνοια των ενοχλητικών ανθρώπων γύρω του.

Και όταν ο ‘αδελφός’ του τον απογοητεύει ο Daniel Plainview απομένει με το μοναδικό πράγμα που δείχνει να κατανοεί απόλυτα και να αισθάνεται άνετα δίπλα του : Το πετρέλαιο. Και όσο τα βαρέλια γεμίζουν με το πολύτιμο μαύρο υγρό άλλο τόσο συνεχίζουν να μαζεύονται τα πτώματα γύρω από τον αχόρταγο πετρελαιά. Ο Daniel δεν έχει κανένα πρόβλημα να ποτίζει την γη κάτω από τα πόδια του με αίμα ακριβώς με την ίδια ευκολία που αντλεί το πετρέλαιο μέσα από αυτή.

1489720882291-therewillbeblood

 

Άνετα θα μπορούσαμε να πούμε ότι το There Will Be Blood είναι από εκείνες τις ταινίες όπου ο πρωταγωνιστής τις παίρνει επάνω του με την εξαιρετική ερμηνεία του. Όμως κάτι τέτοιο θα ήταν εξαιρετικά άδικο προς τον σκηνοθέτη Paul Thomas Anderson ,την επιβλητική του σκηνοθεσία και το απλό αλλά ωμό και γεμάτο δύναμη σενάριο του. Ο Anderson πήρε την νουβέλα Oil ! του Upton Sinclair, αγνόησε την μάλλον κάπως κουραστική ρητορική του συγγραφέα σχετικά με τον καπιταλισμό και τις σχέσεις του με την πολιτική και την θρησκεία και απλά κράτησε μονάχα τις πρώτες 100 και κάτι σελίδες όπου μας συστήνεται ο χαρακτήρας του Daniel Plainview και τις μετέτρεψε σε κάτι τρομαχτικά ρεαλιστικό και ανθρώπινο. Μας έδωσε έναν αποφασισμένο χρυσοθήρα, δίχως ρίζες και οικογένεια, που εξελίσσεται σε έναν εξαιρετικά διψασμένο μεγιστάνα των πετρελαίων που θεωρεί εχθρούς του την ανθρωπότητα και την θρησκεία, που κυριολεκτικά μπαίνει στον δρόμο του μέσω του Ιεροκήρυκα Eli Sunday.

Ακριβώς όπως και ο Plainview, ο Eli επιθυμεί την επιτυχία, να γίνει ο καλύτερος σε αυτό που κάνει. Μόνο που ο κλάδος, η μέθοδος και οι αντιλήψεις του διαφέρουν σημαντικά από εκείνες του Daniel. O Eli είναι ίσως ο μοναδικός πραγματικός ανταγωνιστής του αδίστακτου επιχειρηματία. Ο Daniel δεν τον αντέχει, δεν κατανοεί τον Θεό του και κυριολεκτικά τον σιχαίνεται. Τον θεωρεί κάλπικο, ενόχληση και απειλή. Και όμως στην πραγματικότητα δεν διαφέρουν και τόσο πολύ ως προς τις επιθυμίες και τις πρακτικές τους.

Η ερμηνεία του Daniel Day Lewis στον πρωταγωνιστικό ρόλο έχει πλέον περάσει στην σφαίρα της κινηματογραφικής αθανασίας και ειλικρινά δεν χρήζει περαιτέρω ανάλυσης. Η αποφασιστικότητα, το αστείρευτο ταλέντο, και το εξωπραγματικό method acting που εφάρμοσε ο ηθοποιός σε όλη την διάρκεια της αδιανόητα υπέροχης καριέρας του τον καθιστούν έναν από τους σπουδαιότερους ηθοποιούς που έχουμε δει στο κινηματογραφικό πανί. Και ο μισάνθρωπος Daniel Plainview είναι ίσως η κορυφαία στιγμή του και δεν είναι τυχαίο που του απέφερε το δεύτερο όσκαρ από τα συνολικά τρία που κατέχει. Όμως αξίζει να δώσουμε και τα εύσημα στον Paul Dano του οποίου ο εξαιρετικά ενοχλητικός και γλοιώδης Ιεροκήρυκας συνήθως περνάει απαρατήρητος όντας κρυμμένος στην πελώρια σκιά του συναδέλφου του.

Ο Dano μας δίνει έναν από τους πιο απολαυστικά αντιπαθής ανταγωνιστές – μούλους που έχουμε δει σε ταινία. Κυριολεκτικά όταν παραδίδει το ‘κήρυγμα’ του αισθάνεσαι την λίγδα της απληστίας και της έπαρσης να στάζει μέσα από το στόμα του. Ακριβώς όπως ο Plainview που τρέφεται με το πετρέλαιο αλλά το μίσος είναι η κινητήριος δύναμη του έτσι και ο Eli ζει μέσα από την ματαιοδοξία του. Η δυνατή ερμηνεία του Paul Dano διπλασιάζει την αξία της αν αναλογιστούμε ότι ο νεαρός τότε ηθοποιός είχε μονάχα μόλις τέσσερις μέρες για να προετοιμαστεί για τον ρόλο καθώς δεν ήταν η πρώτη επιλογή του σκηνοθέτη ! Αρχικά τον ρόλο του Eli Sunday είχε αναλάβει κάποιος Kel O’Neill που όμως τελικά απολύθηκε για άγνωστους λόγους. Σύμφωνα με μια φήμη ο Kel δεν ένιωθε καθόλου άνετα να συνεργάζεται με τον Daniel Day Lewis που λόγο του έντονου method acting που ακολουθούσε είχε μπει για τα καλά στο σκληρό πετσί του ρόλου του γεγονός που τρομοκρατούσε τον συνάδελφο του ! Πάντως αυτή η φήμη στο παρελθόν έχει διαψευστεί τόσο από τον σκηνοθέτη όσο και από τον ίδιο τον Day Lewis. Όπως και να χει ο Paul Thomas Anderson για να μην χάσει πολύτιμο χρόνο, μιας και τα γυρίσματα είχαν ξεκινήσει εδώ και κάτι βδομάδες, αποφάσισε να δώσει τον ρόλο στον Dano που έπαιζε τότε μονάχα τον αδελφό του Eli, τον Paul Sunday τον οποίον βλέπουμε για λίγο στην αρχή της ταινίας. Κάπως έτσι μπήκε και το μικρό αλλά απολαυστικό plot twist με τα δυο δίδυμα αδέλφια και τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Ο Paul Dano έχτισε την υπόλοιπη καριέρα του με αυτόν τον ρόλο και μπορεί να μην τον ξεπέρασε ποτέ όμως εξακολουθεί να είναι ένας εξαιρετικά ενδιαφέρον ηθοποιός που δεν φοβάται ποτέ του να πειραματίζεται με τους ρόλους του και τις ταινίες στις οποίες συμμετέχει.

there-will-be-blood

Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει και στον Johnny Greenwood και την μουσική που συνέθεσε για την ταινία και που συνοδεύει διακριτικά τα μακροσκελή και επιβλητικά πλάνα του σκηνοθέτη αλλά στις στιγμές έντασης ανεβάζει ιδανικά ρυθμούς και τσοντάρει στην άγρια ατμόσφαιρα της ταινίας. Πραγματικά εξαιρετική είναι και η δουλεία του κινηματογραφιστή και μόνιμου συνεργάτη του Paul Thomas Anderson, Robert Elswit, που με την άρτια δουλεία του εξασφάλισε το 2007 στην ταινία τους το όσκαρ αντίστοιχης κατηγορίας. Ένα όσκαρ που ήρθε να προστεθεί σε εκείνα της καλύτερης φωτογραφίας και φυσικά της καλύτερης ερμηνείας σε Α’ ανδρικό ρόλο. Το όσκαρ καλύτερης ταινίας χάθηκε κυριολεκτικά στο νήμα από το επίσης φοβερό No Country For The Old Men των αδελφών Coen όμως πραγματικά τέτοιες λεπτομέρειές ελάχιστη σημασία έχουν για την αξία και την σπουδαιότητα του There Will Be Blood που γνώρισε την καθολική αποδοχή από κοινό και κριτικούς και κατέστησε τον Paul Thomas Anderson έναν από τους πιο δυνατούς και ενδιαφέροντες σκηνοθέτες της εποχής μας. Το ‘αίμα’ που έχυσε ο σκηνοθέτης για να χτίσει αυτή την ταινία τον μετέτρεψε από έναν ανερχόμενο σκηνοθέτη που ήταν φανερά επηρεασμένος από τον Stanley Kubrick (με αρκετές ξέφρενες τζούρες Scorsese στο τρομερό Boogie Nights για το οποίο θα τα πούμε μια άλλη φορά) σε έναν οραματιστή δημιουργό που έχει καθιερώσει πλέον την δική του ‘σχολή’ και έχει τις δικές του μοναδικές και επιβλητικές ιστορίες να μας διηγηθεί. Σε μερικά χρόνια από τώρα νέοι και ανερχόμενοι σκηνοθέτες θα θέλουν να δημιουργήσουν ταινίες επηρεασμένοι από το ύφος του και το There Will Be Blood θα είναι ο βασικός υπεύθυνος για αυτή την κατάσταση.

Πέρα από τους Day Lewis και Dano εξαιρετικά μάχιμο είναι και το υπόλοιπο cast που όμως περνάει σε δεύτερη μοίρα μιας και οι χαρακτήρες τους εξυπηρετούν την πρόθεση του σκηνοθέτη να εστιάσει επάνω στο προφίλ του κεντρικού χαρακτήρα. Πολύ καλή δουλεία έκανε και ο πιτσιρικάς Dillon Freasier στον ρόλο του ‘μπάσταρδου από καλάθι’ γιου H.W. Plainview και μάλιστα χωρίς καν να είναι επαγγελματίας ηθοποιός. Ο σκηνοθέτης τον επέλεξε λόγο του βλοσυρού και σκληρού επαρχιώτικου παρουσιαστικού του που πίστευε ότι θα ταίριαζε ιδανικά με την ατμόσφαιρα και την εποχή όπου διαδραματίζεται η ιστορία του φιλμ του και ο πιτσιρικάς αποδείχτηκε λίρα εκατό. Πάντως η μάνα του παραλίγο να μην τον άφηνε να παίξει στην ταινία μιας και όταν τους έγινε η σχετική πρόταση εκείνη αποφάσισε να κάνει μια μικρή έρευνα για τους ανθρώπους με τους οποίους θα συνεργάζονταν ο κανακάρης της και έκατσε να δει το Gangs Of New York του Scorsese… Την επόμενη πήρε τηλέφωνο τους παραγωγούς και είπε ότι φοβόταν να στείλει το παιδί της να δουλέψει με αυτόν τον ‘αγριάνθρωπο’ τον Daniel Day Lewis, όντας επηρεασμένη από την θεοπάλαβη ερμηνεία του ως αιμοβόρος ‘Χασάπης’ William Cutting ! Ευτυχώς κάποιος από την παραγωγή είχε την διορατικότητα να της στείλει το dvd του The Age of Innocence (επίσης του Scorsese) όπου ο Day Lewis δίνει μια από τις πιο γλυκές και ρομαντικές ερμηνείες του και η διστακτική μαμά άλλαξε ριζικά γνώμη !

there_will_be_blood_movie_poster_rolling_roadshow_2010_olly_moss

 

Όμως στην τελική το There Will Be Blood είναι και θα είναι για πάντα άρρηκτα συνδεδεμένο με τον πρωταγωνιστή του και την υπέρτατη ερμηνεία του.

Όμως όπως είπαμε και πριν δεν είναι εκείνου του είδους η ταινία που ο ηθοποιός την παίρνει στους ώμους του. Το ‘αίμα’ που χύθηκε σε αυτό το φιλμ δεν είναι μονάχα του Daniel Day Lewis αλλά όλων των συντελεστών και ειδικά του σκηνοθέτη που δεν δίστασε να στηρίξει ολόκληρο το δημιούργημα του τοποθετώντας το ο ίδιος επάνω στους στιβαρούς ώμους του ηθοποιού του. Ο Paul Thomas Anderson ήξερε πολύ καλά ότι για να αναδειχτεί η δύναμη και το μεγαλείο της ταινίας του στον απόλυτο βαθμό χρειαζόταν τον κατάλληλο πρωταγωνιστή. Και αυτός δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τον Daniel Day Lewis. Αυτό το φιλμ είναι από εκείνα τα σπουδαία έργα που δεν θα μπορούσαν να δημιουργηθούν εάν ο σκηνοθέτης δεν εμπιστευόταν απόλυτα τον πρωταγωνιστή του και το αντίστροφο.

Ακριβώς όπως έκαναν κάποτε και οι παλαβοί Werner Herzog και Klaus Kinski που ένωσαν την παράνοια τους στο επικό Aguirre, The Wrath Of God και πιο μετά ο σπουδαίος Stanley Kurbick που ‘κούρδισε’ τους Malcolm McDowell και Jack Nicholson στα A Clockwork Orange και The Shining ή όπως κάνει κατά καιρούς ο Scorsese με τον DiCaprio έτσι και οι Paul Thomas Anderson και Daniel Day Lewis ένωσαν την ‘μισανθρωπία’ τους για να μας δώσουν ένα μοναδικό, διαχρονικό και τέλειο αποτέλεσμα.

 

there-will-be-blood-blu-ray-movie-title

 

Αν σας άρεσε το παραπάνω άρθρο ρίχτε μας και ένα like στην επίσημη σελίδα του The Bat Country Press στο Facebook ώστε να διαβάσετε περισσότερα. 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: