DISTRICT 9 : Κοινωνική σάτιρα μέσα από τεχνολογικά εξελιγμένες εξωγήινες ‘Γαρίδες’.

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

Το DISTRICT 9 του σκηνοθέτη Neil Blomkamp είναι ένα φιλμ που βγάζει μια από τις πιο πρωτότυπες, καυστικές και επίκαιρες κοινωνικο-πολιτικές σάτιρες σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζει η ‘πολιτισμένη’ ανθρωπότητα το πρωτόγνωρο και το διαφορετικό αλλά και μια μελέτη σχετικά με την παράνοια της ξενοφοβίας και της γραφειοκρατίας. Ταυτόχρονα είναι μια ξέφρενη ταινία με εξωγήινες γαρίδες, γαμάτα φουτουριστικά όπλα και φρικιαστικές Body Horror μεταμορφώσεις.

Και ειλικρινά το να τα συνδυάσεις όλα αυτά θέλει φαντασία,κόπο και μεράκι και ο ταλαντούχος Neil Blomkamp ευτυχώς είχε μπόλικο απόθεμα και από τα τρία αυτά στοιχεία χαρίζοντας μας έτσι μια από τις πιο πρωτοποριακές και απολαυστικές , σύγχρονες, ταινίες επιστημονικής φαντασίας.

di

 

Το DISTRICT 9 ξεκινάει με την καταγραφή μιας απλής καθημερινής μέρας από την ζωή του χαρτογιακά Wikus van de Merwe. Ο Wikus ο οποίος εργάζεται στην MNU, μια εταιρεία παραγωγής οπλικών συστημάτων , αναλαμβάνει το δύσκολο έργο να καθαρίσει το ‘κέντρο φιλοξενίας’ ,ευρύτερα γνωστό ως Περιοχή 9 ,από τους κατοίκους του και να τους πείσει να μεταφερθούν σε μια νέα τοποθεσία. Όμως υπάρχει μια μικρή αλλά αρκετά δυνατή ιδιαιτερότητα που καθιστά την δουλειά του Wikus μια αρκετά δύσκολη και περίπλοκη υπόθεση. Βλέπεις οι κάτοικοι της Περιοχής 9 δεν είναι άνθρωποι αλλά ένα τσούρμο από γιγάντιες εξωγήινες ‘γαρίδες‘ που μας ήρθαν από το άγνωστο του διαστήματος πριν από καμία εικοσαριά χρόνια…

Οι ‘γαρίδες’ όπως τις αποκαλούν οι ντόπιοι μπορεί να μην κατάγονται από τον πλανήτη μας ,και να αναγκάστηκαν να προσγειωθούν στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιου Αφρικής λόγο μιας τεχνικής βλάβης στο διαστημόπλοιο τους, όμως δεν φαίνεται να έχουν την παραμικρή διάθεση να εγκαταλείψουν τον οικισμό τους. Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η Περιοχή 9 μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια έχει μεταμορφωθεί ουσιαστικά σε μια τεράστια παραγκούπολη-γκέτο όπου η εγκληματικότητα, η φτώχεια, το λαθρεμπόριο και η διαφθορά βασιλεύουν ,αναγκάζουν τον Wikus να καταφύγει σε πρακτικές… γκεστάπο ώστε να επιτύχει την αποστολή του και να αναγκάσει τις γαρίδες να μετακινηθούν. Όμως όταν εξαιτίας ενός εντελώς απρόοπτου περιστατικού ο Wikus θα βρεθεί κυνηγημένος από τους ίδιους του τους συνεργάτες και θα αναγκαστεί να βρει και ο ίδιος καταφύγιο στην Περιοχή 9, τα πιστεύω και οι αντιλήψεις του σχετικά με τους εξωγήινους επισκέπτες μας θα αρχίσουν να αλλάζουν ριζικά…

1857157

 

Το DISTRICT 9 μπορεί να είναι η ταινία που το 2009 έβαλε για τα καλά στον κινηματογραφικό χάρτη τον παντελώς άγνωστο και νεαρό σκηνοθέτη Neil Blomkamp όμως πιθανότατα η ταινία δεν θα είχε προβληθεί ποτέ αν ο Neil δεν είχε ‘μέντορα’ τον πολλά βαρύ Peter Jackson.

Ο ‘Άρχοντας των Δαχτυλιδιών’ Peter Jackson ήταν εκείνος που διέκρινε πρώτος το ταλέντο και τις δυνατότητες του νεαρού σκηνοθέτη από την Νότια Αφρική και χάρη στις άκρες του κατάφερε να του εξασφαλίσει ένα ‘πενιχρό’ (για τα δεδομένα του Jackson πάντα) μπάτζετ γύρω στα 30 εκατομμύρια δολάρια τα οποία έδωσε απλόχερα στο παιδί-θαύμα του και του είπε να κάνει ότι ταινία γουστάρει. Και μπορεί οι περισσότεροι άπειροι σκηνοθέτες να λύγιζαν κάτω από τις απαιτήσεις του να έχεις ένα τέτοιο ποσό στην διάθεση σου αλλά και τον σκηνοθέτη του Lord Of The Rings να σε προμοτάρει όμως ο Blomkamp κατάφερε και αξιοποίησε μέχρι και το τελευταίο cent από τα λεφτά του και δικαίωσε τον μέντορα και χορηγό του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Σε σκηνοθετικό επίπεδο ο Blomkamp κατόρθωσε να μας κάνει να πιστεύομε ότι παρακολουθούμε μια ταινία με τουλάχιστον το διπλάσιο μπάτζετ. Τα πλάνα του σκηνοθέτη εναλλάσσονται με λήψεις τύπου ντοκιμαντέρ, με κάμερες που θυμίζουν κλειστό κύκλωμα παρακολούθησης αλλά και με παραδοσιακές λήψεις που δίνουν στην ταινία του μια ιδιαίτερα δυναμική και παρανοϊκή αισθητική και που σε κρατάνε στην τσίτα από την αρχή μέχρι το τέλος. Ταυτόχρονα κατέφυγε σε έξυπνα σκηνοθετικά τρικ προσλαμβάνοντας άγνωστους ,ερασιτέχνες, αλλά ταλαντούχους ηθοποιούς ενώ όλες τις εξωγήινες γαρίδες που εμφανίζονται στο φιλμ ουσιαστικά της παίζει μονάχα ένας ηθοποιός ονόματι Jason Cope. Μάλιστα για να πετύχει την ‘φωνή’ των εξωγήινων ο σκηνοθέτης έτριβε μια… κολοκύθα ! Εξαιρετικά εύστοχη ήταν και η επιλογή του σκηνοθέτη και σεναριογράφου να ‘προσγειώσει το εξωγήινο σκάφος’ του συμβολικά στο Γιοχάνεσμπουργκ και όχι σε καμία κλασσική Αμερικάνικη μεγαλούπολη.

Το DISTRICT 9 ήταν μια από τις πιο απρόσμενες, πρωτοποριακές και αρχιδάτες sci-fi ταινίες που είχαμε να δούμε από την εποχή του The Matrix των αδελφών Wachowskis και σαν κινηματογραφικός κεραυνός εν αιθρία τίναξε τους εντελώς ανυποψίαστους θεατές ανά τον κόσμο που δεν είχαν ξαναδεί κάτι αντίστοιχο.

Το φιλμ του Blomkamp καυτηρίαζε και σατίριζε με πρωτότυπο και πανέξυπνο τρόπο ζητήματα όπως ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, την συνήθως αποτυχημένη μεταναστευτική πολιτική που εφαρμόζεται από τα κράτη και τους διεθνείς οργανισμούς αλλά και την παράλογη εξάρτηση που έχουμε ως είδος από την γραφειοκρατία ή οποία έχει καταλήξει να ορίζει τις ζωές μας. Πρόσθεσε σε όλα αυτά και μερική παραδοσιακή εταιρική απληστία, στρατόκαυλους τύπους που την βρίσκουν με το να εξοντώνουν άλλες μορφές ζωής τις οποίες θεωρούν ‘βρώμικες’ και ‘κατώτερες’ , έναν λεχρίτη ιδιωτικό υπάλληλο που κάνει on camera μια εξωγήινη έκτρωση και δείχνει να το διασκεδάζει, αλλά και τα ‘κέντρα φιλοξενίας’ που με σχετική ευκολία μεταμορφώνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και επικίνδυνα γκέτο και έχεις μια εξαιρετικά παραστατική και επίκαιρη μικρογραφία της ‘σύγχρονης, πολιτισμένης’ κοινωνίας μας. Ουσιαστικά οι εξωγήινες ‘γαρίδες’ είναι μια πετυχημένη παραβολή για την μαλακία που μας χαρακτηρίζει πολλές φορές ως είδος.

Όμως ευτυχώς ο σκηνοθέτης δεν την πατάει και δεν πέφτει στην παγίδα να το παίξει κριτής ή δικαστής. Ο Blomkamp κατανοεί απόλυτα ότι μια ταινία δεν πρέπει να ορίζεται και να χαρακτηρίζεται από το κοινωνικό της μήνυμα και μόνο αλλά ταυτόχρονα πρέπει να είναι και ψυχαγωγική. Και διάολε από ψυχαγωγικές στιγμές το DISTRICT 9 ξεχειλίζει !

d9_still_05

 

Πέρα από τα κοινωνικά και πολιτικά του μηνύματα τα οποία είναι εξαιρετικά ισορροπημένα και προσιτά στον θεατή, ο σκηνοθέτης μας δίνει μια ξέφρενη και απολαυστική sci-fi ταινία γεμάτη δράση, πρωτότυπα φουτουριστικά όπλα, επιβλητικές ρομποτικές mecha στολές, αρκετό και πετυχημένο splatter αλλά και φρικιαστικές Body Horror σκηνές. Ειλικρινά βλέποντας αυτή την ταινία δεν μπορείς να φανταστείς και πολλές χειρότερες μοίρες από το να ξερνάς και να αιμορραγείς μαύρο υγρό απ’όλες τις τρύπες του σώματος σου, να βλέπεις το χέρι σου να μεταμορφώνεται σε μια σκληρή και γλιτσερή δαγκάνα και να βλέπεις τον εαυτό σου να μεταμορφώνεται σιγά, σιγά σε μια τεράστια γαρίδα που είναι εθισμένη στην γατοτροφή….

Και όμως παραδόξως όσο ο πρωταγωνιστής μεταμορφώνεται ολοένα και περισσότερο σε ‘γαρίδα’ άλλο τόσο αρχίζει να χαρακτηρίζεται από ανθρωπιά η συμπεριφορά του. Από τα πρώτα λεπτά της ταινίας μας γίνεται ξεκάθαρο ότι ο Wikus σε καμία περίπτωση δεν είναι ο τυπικός σου κινηματογραφικός ήρωας με τον οποίον θα ταυτιστείς για το υπόλοιπο της ζωής σου. Ο τύπος είναι ένας εντελώς γλοιώδης χαρτογιακάς που το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι να είναι καλός στην δουλεία του και να κερδίσει τα εύσημα και την αναγνώριση του πεθερού και εργοδότη του. Και αν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να καταπατήσει παντελώς τα στοιχειώδη δικαιώματα των εξωγήινων προσφύγων τότε κανέναν πρόβλημα ! Ο Wikus δεν διστάζει να καταφύγει σε εντελώς αντιδημοκρατικές πρακτικές και να χειραγωγήσει τις εξαθλιωμένες ‘γαρίδες’ ώστε να κάνει την δουλεία που του έχουν αναθέσει. Όταν όμως θα καταλήξει να πνίγεται στον ίδιο ακριβώς βούρκο με εκείνες τότε είναι που θα αρχίσει να αναθεωρεί κάνα δυο πράγματα σχετικά με τις απόψεις και τις πράξεις του. Και πάλι όμως αυτή η αλλαγή δεν είναι απόλυτη μιας και στο μυαλό του υπάρχει πάντα η προτεραιότητα της επιβίωσης του.

Αξίζει να δώσουμε τα εύσημα στον παντελώς άγνωστο τότε ηθοποιό Sharlto Copley ο οποίος με την νευρόσπαστη και γεμάτη έπαρση αλλά και παράνοια ερμηνεία του μετέτρεψε τον χαρτογιακά Wikus σε μια κινηματογραφική περσόνα που θα σου μείνει για αρκετό καιρό αξέχαστη.

Πέρα από τον Wikus έχουμε και τον εξωγήινο με το υπέροχο όνομα Christopher Johnson, μια ‘γαρίδα’ που δείχνει να κατέχει τρομερές επιστημονικές γνώσεις και που το μοναδικό πράγμα που θέλει να κάνει είναι να βρει τον τρόπο να επιστρέψει πίσω στο ‘σπίτι’ ώστε να σώσει τους συμπατριώτες αλλά και το παιδί του από μια ζωή γεμάτη καταπίεση και εξαθλίωση. Και μπορεί τα κίνητρα του Christopher Johnson να είναι κατανοητά και ευγενή όμως και ο ίδιος δεν θα αργήσει να πέσει στην παγίδα του μίσους που χαρακτηρίζει την ανθρωπότητα ως είδος όταν δει τον αληθινό και φρικιαστικό τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τους συμπατριώτες του. Επίσης ο Christopher Johnson θα αποδείξει ότι ίσως είναι περισσότερο ‘άνθρωπος’ και από εμάς τους ίδιους μιας και δεν θα διστάσει και εκείνος με την σειρά του να χρησιμοποιήσει τον Wikus για να επιτύχει τους σκοπούς του.

Και όμως αυτή η αντίστροφη σχέση εκμετάλλευσης και εξάρτησης θα καταλήξει σε μια αληθινή φιλία και σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα φινάλε του κινηματογράφου επιστημονικής φαντασίας.

Ο Christopher Johnson ετοιμάζεται να ‘σαλπάρει’ πίσω στο ‘σπίτι’ δίνοντας την υπόσχεση στον Wikus ότι θα επιστρέψει μετά από τρία χρόνια ώστε να τον ξανακάνει άνθρωπό. Είναι όμως ο εξωγήινος επισκέπτης μας πρόθυμος να κρατήσει την υπόσχεση του και μάλιστα ειδικά μετά τον φριχτό τρόπο που αντιμετώπισαν οι γήινοι αλλά και ο ίδιος ο Wikus τον Johnson και τους συντρόφους τους ?

DIST9_WldPst_27x40_4

 

Το DISTRICT 9 βγήκε στις αίθουσες τον καυτό Αύγουστο του 2009 και κατόρθωσε να ‘κάψει’ τους κυριολεκτικά ανυποψίαστους θεατές που λόγο του αρκετά μινιμαλιστικού και αινιγματικού μάρκετινγκ της ταινίας περίμεναν ένα τυπικό φιλμ εξωγήινης εισβολής και καταστροφής.

Το DISTRICT 9 με την τόλμη και την πρωτοτυπία του κέρδισε κοινό και κριτικούς, έκανε γύρω στα 210 εκατομμύρια εισπράξεις στο Box Office και καπάρωσε τέσσερις υποψηφιότητες για όσκαρ μεταξύ εκείνων της καλύτερης ταινίας , του καλύτερου διασκευασμένου σεναρίου και φυσικά των ειδικών εφέ. Πάντως δεν ήταν και λίγοι εκείνοι που κατέκριναν την τρίτη, πιο action, πράξη της ταινίας ισχυριζόμενοι ότι ο σκηνοθέτης πέταξε στα σκουπίδια τα όποια μηνύματα ήθελε να περάσει για χάρη της δράσης. Προφανώς κάποιοι ξεχνάνε ότι μια τέτοια ταινία πρέπει να έχει και ψυχαγωγικό χαρακτήρα. Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η μαγεία του DISTRICT 9 μιας και είναι πραγματικά μοναδικός ο τρόπος που συνδυάζει τα κοινωνικά μηνύματα και τους προβληματισμούς του σκηνοθέτη με την αγνή και ξέφρενη κινηματογραφική διασκέδαση. Πάντως αυτός ο ψυχαγωγικός τόνος δεν εμπόδισε την Κυβέρνηση της Νιγηρίας να απαγορεύσει την προβολή του φιλμ στην χώρα επικαλούμενη ότι η ταινία απεικόνιζε τον λαό της Νιγηρίας σαν ένα τσούρμο από εγκληματίες κανιβάλους…

Το αμφιλεγόμενο και σε καμία περίπτωση όχι τελεσίδικο φινάλε του DISTRICT 9 αφήνει αρκετά περιθώρια για ένα sequel το οποίο δεν έχει αποκλείσει ο ίδιος ο σκηνοθέτης. Προσωπικά προτιμώ να αφήσω την μοίρα των Wikus van de Merwe και Christopher Johnson στην φαντασία μου όμως να πω την αμαρτία μου από την άλλη δεν θα με χάλαγε καθόλου να μας δείξει ο Neil Blomkamp με τι προθέσεις επέστρεψε τελικά ο Christopher Johnson ύστερα από τρία ολόκληρα χρόνια.

Φοβάμαι ότι μια πικρία απέναντι μας θα την έχει…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: