Unforgiven : Υπάρχει ‘συγχώρεση’ για τον William Munny ύστερα από 25 ολόκληρα χρόνια ?

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

Κάθε άνθρωπος φτάνει κάποτε σε ένα σημείο της ζωής του που αποφασίζει να θάψει μέσα του τα λάθη του παρελθόντος και να ξεκινήσει μια νέα ‘καλύτερη’ ζωή. Όπως και τα γραπτά έτσι ακριβώς και οι πράξεις μας ‘γράφουν’ και μένουν για πάντα μαζί μας. Όμως ειλικρινά γίνεται να θάψεις για πάντα  όλες σου τις αμαρτίες χωρίς αυτές κάποτε να επιστρέψουν και να σου χτυπήσουν το κατώφλι ? Γίνεται να μην υποκύψεις ξανά στους δαίμονες του παρελθόντος ?

Unforgiven-Movie-Wallpapers-6

Το Unforgiven μας τοποθετεί ακριβώς στην στιγμή που η παλιά ‘Άγρια’ Δύση μεταμορφώνεται στην Νέα Δύση. Οι θρυλικοί πιστολέρο αποτελούν είδος προς εξαφάνιση και ο μύθος τους διατηρείται μονάχα μέσα από τα μυθοπλαστικά βιβλία διάφορων συγγραφέων. Άντρες που πέρασαν τα χρόνια της νιότης τους ληστεύοντας τρένα, άμαξες και περαστικούς, άντρες που κοιμούνταν στις ερημιές κάτω από τα άστρα και την επόμενη τρέχανε στο σαλούν να φάνε την λεία τους στο αλκοόλ και τις πουτάνες τώρα πλέον κοιμούνται κάτω από σπίτια με μισοτελειωμένες σκεπές και προσπαθούν να σώσουν τα γουρούνια τους από τον πυρετό ώστε να μπορέσουν να επιβιώσουν μέσα από την μίζερη καθημερινή ρουτίνα τους χωρίς να χρειαστεί να χυθεί το αίμα κάποιου αθώου. Ένας από αυτούς τους άντρες είναι και ο William Munny.

‘ A known thief and murderer, a man of notoriously vicious and intemperate disposition’. Η εισαγωγή της ταινίας στο κάνει εξαρχής ξεκάθαρο τι είδους ανθρώπου ήταν ο William Munny (Clint Eastwood). Και όμως ο ‘διαβόητος κλέφτης και φονιάς’ πλέον δεν είναι αυτός ο άνθρωπος. Ο William δεν περνάει πια τις μέρες του λουσμένος στο αλκοόλ, τον θυμό και το αίμα . Πλέον ο William κολυμπάει κυριολεκτικά μέσα στις λάσπες και τα σκατά για να σώσει τα γουρούνια του και να θρέψει τα δυο παιδιά του. Πως ένας αδίστακτος εγκληματίας και λωποδύτης φτάνει σε αυτό το εντελώς αντίθετο σημείο ? Μα για χάρη της αγάπης φυσικά.

Κανείς δεν ξέρει γιατί μια όμορφη χριστιανή κοπέλα με προοπτικές πήγε παντρεύτηκε έναν σκληρό και βίαιο άνθρωπο σαν τον William Munny. Και όταν μερικά χρόνια αργότερα εκείνη πέθανε πολλοί ήταν εκείνοι που ξαφνιάστηκαν όταν έμαθαν ότι η γυναίκα δεν πέθανε από τα χέρια του συζύγου της αλλά από κάποια ασθένεια. Επίσης πολλοί ήταν και εκείνοι που ήταν πεπεισμένοι ότι μετά τον θάνατο της ο άντρας της θα επέστρεφε στις παλιές του συνήθειες. Όμως ο William Munny τους διέψευσε όλους μιας και παρέμεινε πιστός στον τίμιο και χριστιανικό τρόπο ζωής που του δίδαξε η μακαρίτισσα. Εκείνο όμως που δεν θα φανταζόταν ποτέ ο ίδιος ο William είναι ότι η νέα του ζωή θα κλονιζόταν εξαιτίας ενός γεγονότος που συνέβη μίλια ολόκληρα μακριά στην πολιτεία του Ουαϊόμινγκ.

Μια βροχερή νύχτα ,σε ένα σαλούν, ένας καουμπόι χαρακώνει στο πρόσωπο μια πόρνη επειδή εκείνη γέλασε με το μικρό του τσουτσούνι. Ο τοπικός σερίφης  «Little» Bill Daggett (Gene Hackman)κρίνει το περιστατικό σαν ‘όχι κάτι το σπουδαίο’ και τιμωρεί τον καουμπόη και τον φίλο του βάζοντας τους να αποζημιώσουν με άλογα τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης για την ζημιά που κάνανε στο ‘εμπόρευμα’ του. Οι υπόλοιπες κοπέλες της επιχείρησης βλέποντας ότι η ζωή ,η ακεραιότητα και η αξιοπρέπεια τους μετριούνται σε … άλογα εξοργισμένες αποφασίζουν να συγκεντρώσουν όλες τους τις οικονομίες, που ανέρχονται γύρω στα χίλια δολάρια, και να τις προσφέρουν ως αμοιβή για τα κεφάλια των δυο καουμπόηδων που χαράκωσαν την φίλη τους.

Τα νέα της ‘επικήρυξης’ θα φτάσουν στα αυτιά του William μέσω του  ‘Schofield Kid‘(Jaimz Woolvett), ενός νεαρού τυχοδιώκτη που θέλει να χτίσει το όνομα του ως φονιάς και σκληρός τύπος. Ο ‘Kid’ βρίσκει τον William και του προτείνει να συνεργαστούν μιας και γνωρίζει την κακή φήμη που έχει ο δεύτερος. Ο Munny αρχικά απορρίπτει την πρόταση του μιας και δεν είναι πλέον ‘εκείνος ο άντρας’. Όμως αργότερα όταν ρίχνει μια ματιά στο διαλυμένο αγρόκτημα του και βλέπει τις σοδειές του να μην παράγουν και τα γουρούνια του να παραμένουν άρρωστα, ο William αποφασίζει να δεχτεί την προσφορά του ‘Kid’ μιας και ξέρει ότι αν δεν το κάνει τότε εκείνος και τα παιδιά του δεν πρόκειται να βγάλουν τον χειμώνα. Ο William ξεθάβει την καραμπίνα και το περίστροφο του αλλά και τον παλιό συνεργάτη του στο έγκλημα, Ned Logan (Morgan Freeman), που επίσης ζούσε τα τελευταία χρόνια έχοντας απαρνηθεί το βίαιο παρελθόν του, και μαζί με τον ‘Kid’ ξεκινάνε για το Ουαϊόμινγκ να ‘κερδίσουν’ τα λεφτά τους…

unforgiven6

 

Το Unforgiven δεν ήταν η πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Clint Eastwood ήταν όμως η πρώτη πραγματικά σπουδαία ταινία του σκηνοθέτη Clint Eastwood. O Clint ,έχοντας ως ισχυρό θεμέλιο την παρουσία του σε ταινίες γουέστερν για πάνω από τρεις δεκαετίες, έχτισε μια ταινία που αποτελεί τον ύψιστο φόρο τιμής στους παλιούς σκηνοθέτες του, όπως ο σπουδαίος Sergio Leone ,όμως ταυτόχρονα μας έδωσε ένα ‘ρεβιζιονιστικό’ γουέστερν που έγραψε την δική του κινηματογραφική ιστορία. Όμως αντίθετα με τον μέντορα του τον Leone, του οποίου τα σπαγγέτι γουέστερν του ήταν βίαια έπη που χαρακτηρίζονταν όμως και από μπόλικο ρομαντισμό, ο Clint αποφάσισε να χτίσει ένα φιλμ που όχι μονάχα θα απομακρυνόταν εντελώς από το αναχρονιστικό ύφος των παραδοσιακών γουέστερν ταινιών αλλά ταυτόχρονα δεν θα δίσταζε να απογυμνώσει-απομυθοποιήσει ολόκληρο το είδος !

Στους ‘Ασυγχώρητους’ του Eastwood δεν υπάρχουν ‘Καλοί‘ και ‘Κακοί‘. Υπάρχουν μονάχα καθημερινοί άνθρωποι που ο καθένας έχει τις ιδιαιτερότητες του. Ναι είναι σκληροί άντρες και φονιάδες όμως εξίσου σκληρή και φονική ήταν και η εποχή τους. Ο κάθε χαρακτήρας έχει τα κίνητρα του. Ο William Munny είναι ένας πρώην Μπάσταρδος που καλείται μετά από χρόνια ήρεμης χριστιανικής ζωής να επιστρέψει πίσω στους βίαιους και αιματηρούς τρόπους του. Όμως δεν είναι πια εκείνος ο άνθρωπος. Η πίστη και  επιμονή της νεκρής συζύγου του προς το πρόσωπο του τον άλλαξε σαν άνθρωπο. Η τουλάχιστον έτσι νομίζει. Ο Munny δεν θέλει την αμοιβή επειδή του αρέσει να σκοτώνει ανθρώπους και να τρώει τα λεφτά του στο ποτό όπως έκανε παλιά. Την θέλει για τα παιδιά του. Την θέλει ώστε να επιβιώσουν και να τους προσφέρει μια καλύτερη ζωή. Μια ζωή που δεν είχε ο ίδιος ποτέ του. Όμως μπορεί η αγάπη της γυναίκας του να τον άλλαξε σαν άνθρωπο όμως από την άλλη γίνεται να πνίξεις εντελώς το παρελθόν σου ? Γίνεται να απαρνηθείς για πάντα τον τρελαμένο και στυγνό φονιά που κρύβεις μέσα σου ? Και πως γίνεται να μην αναδυθεί ξανά στην επιφάνεια εκείνος όταν μπλέκεις σε τέτοιες αιματηρές καταστάσεις ? Θα ήταν εύκολο να κατηγορήσει κάποιος τον Munny για την επιλογή του να επιστρέψει στο εγκληματικό του παρελθόν και να ισχυριστεί ότι προτίμησε την ‘εύκολη’ λύση. Όμως βλέποντας τον στην αρχή να προσπαθεί να πιάσει ένα από τα γουρούνια του και να καταλήγει να προσγειώνεται με την μούρη κατευθείαν μέσα στις λάσπες και να παραμένει εκεί ακίνητος με ένα εντελώς ηττημένο βλέμμα δεν γίνεται να μην τον δικαιολογήσεις κάπως. Ο William Munny δεν ήταν ποτέ του ένας καλός αγρότης. Δεν ξέρει πως να είναι απλά το παλεύει. Ο William Munny ήταν όμως πάντα ένας εξαιρετικός φονιάς. Γεγονός που πιστοποιείται και από τον λακωνικό διάλογο του με τον ‘Little’ Bill…

Little Bill Daggett: You’d be William Munny out of Missouri. Killer of women and children.

Will Munny: That’s right. I’ve killed women and children. I’ve killed just about everything that walks or crawled at one time or another. And I’m here to kill you, Little Bill, for what you did to Ned.

Αντίθετα με τον Munny o ‘Kid’ δείχνει υπερβολικά πρόθυμος να βρει αυτή του την φονική πλευρά και να την αγκαλιάσει σφιχτά. Μάλιστα παίρνει το όνομα του από το περίστροφο το οποίο όπως υποστηρίζει αρέσκεται στο να χρησιμοποιεί. Όμως εκείνο που δεν υπολογίζει ο νεαρός είναι ότι ναι το να πατήσεις την σκανδάλη είναι εύκολο και θέμα δευτερολέπτων, το να αποφασίσεις να την πατήσεις είναι το δύσκολο και χρονοβόρο. Ο ‘Kid’ θέλει να χτίσει τον μύθο του ως σκληρός καργιόλης και φονιάς όμως όπως θα διαπιστώσει αυτό δεν είναι και τόσο εύκολο.’ It’s a hell of a thing, killin’ a man. Take away all he’s got, and all he’s ever gonna have.’ του λέει ο ‘έμπειρος’ William και έχει απόλυτο δίκαιο. Την ίδια εμπειρία με τον Munny έχει και ο Ned Logan που δέχεται να τους ακολουθήσει όχι τόσο επειδή έχει και εκείνος ανάγκη τα λεφτά αλλά επειδή ξέρει ότι αν άφηνε τον γέρο Munny να πάει στο Ουαϊόμινγκ μόνος του πιθανότατα δεν θα επέστρεφε ποτέ ζωντανός. Όμως όπως ακριβώς και ο πρώην συνεργάτης του έτσι και ο Ned δεν είναι πια ο τύπος που ήταν. Όμως αντίθετα με τον Munny ο Ned φαίνεται να έχει ολοκληρώσει την μετάβαση του στην νέα τίμια ζωή του και ας το αγνοεί μέχρι και ο ίδιος…

Και τέλος έχουμε τον ‘Little’ Bill που ως σερίφης εφαρμόζει έναν πολύ κυνικό τρόπο απόδοσης της δικαιοσύνης μιας και φαίνεται να τον απασχολεί περισσότερο το να τελειώσει με το χτίσιμο του νέου του σπιτιού ώστε να μπορέσει στα γεράματα να την αράζει ανέμελος και αρτιμελής στην ξύλινη βεράντα του και όχι να σκοτωθεί επειδή πήρε κάποια σκληρή-ηρωική απόφαση κατά την διάρκεια της δουλείας του. Από την άλλη όμως όταν ζορίζουν τα πράγματα αρχίζει να ζορίζει και ο ίδιος μιας και όταν το επιθυμεί μπορεί να γίνει ένας πραγματικά σκληρός καργιόλης. Όμως κατά τραγική ειρωνεία δεν γουστάρει τους υπόλοιπους ‘σκληρούς’ καουμπόηδες. Όταν ένας λωποδύτης που συστήνεται ως ‘Άγγλος’ Bob σκάει μύτη στην πόλη του έτοιμος να εισπράξει την αμοιβή ο Bill τον φυλακίζει και τον εξευτελίζει.

Και κάπου σε αυτό το σημείο έχουμε την απομυθοποίηση του κλασσικού – παραδοσιακού γουέστερν φιλμ που λέγαμε πιο πριν…

 

Το Unforgiven δεν είναι το γουέστερν όπου ο ‘Άγγλος’ Bob τραβάει την σκανδάλη και ξεκινάει μια αλυσίδα μονομαχιών και θεαματικών φονικών. Το Unforgiven είναι ο Clint Eastwood που ύστερα από τριάντα και βάλε χρόνια αποτινάζει από πάνω του την ταμπέλα του σκληρού και ηρωικού καουμπόη που πυροβολεί ‘πιο γρήγορα από την σκιά του’ και που μπορεί να σκοτώσει τρεις ανθρώπους μονάχα με τρεις σφαίρες. Στο Unforgiven δεν έχουμε τον θρυλικό ‘άντρα δίχως όνομα’ από τις ταινίες του Leone αλλά τον William Munny, έναν σκουριασμένο γέρο που δεν μπορεί πια να σημαδέψει σωστά και που τον έχει τσακίσει η ρουτίνα της απλής καθημερινότητας. Διάολε ακόμα όταν και μια από τις πόρνες του προσφέρει ένα σεξ στο τζαμπέ ο τύπος απλά αρνείται.

‘Ned, you remember that drover I shot through the mouth and his teeth came out the back of his head? I think about him now and again. He didn’t do anything to deserve to get shot, at least nothin’ I could remember when I sobered up.’ τον βλέπουμε να λέει στο σύντροφο του. ‘Δεν είσαι πια εκείνος ο άνθρωπος’ του αποκρίνεται εκείνος και ο Munny δείχνει να συμφωνεί. ‘Ναι είμαι απλά ένας τύπος πλέον. Δεν διαφέρω από κανέναν’. Όμως δεν διακρίνεις σιγουριά στον τόνο της φωνής του. Ο William Munny δεν είναι ούτε ο ‘Καλός’, ούτε ο ‘Κακός’, ούτε καν ο άσχημος. Είναι ένας απλός άνθρωπος με ένα φριχτό παρελθόν το οποίο προσπαθεί να αποτινάξει από πάνω του όμως ούτε ο ίδιος είναι σίγουρος αν θα το καταφέρει να το κάνει αυτό ποτέ. Είναι ‘ασυγχώρητος’ όχι επειδή τον έχει στιγματίσει η κοινωνία αλλά επειδή δεν μπορεί να συγχωρέσει τον ίδιο του τον εαυτό. Και για αυτό τον λόγο δεν μπορείς να τον δεις όχι σαν τυπικό ήρωα αλλά ούτε καν σαν τραγικό αντιήρωα. Είναι ένας χαρακτήρας αληθινός και ρεαλιστικός και δεν μπορείς να αποφασίσεις μέσα σου αν αξίζει ή όχι την συμπάθεια σου.

Όμως δεν είναι μονάχα οι χαρακτήρες που ξεφεύγουν τόσο πολύ από τις παραδοσιακές φόρμες των γουέστερν ταινιών. Η σκηνοθεσία του Eastwood είναι απότομη, αργή και ωμή. Δεν έχει φαντασμαγορικά πλάνα και θεαματικές μονομαχίες. Ο Eastwood εστιάζει στους χαρακτήρες του, στα λόγια και στις πράξεις τους. Οι σκηνές με το πιστολίδι είναι μετρημένες, άκομψες και απότομες και ο σκηνοθέτης τις αφήνει να πάρουν τον χρόνο τους. Εκπέμπουν ρεαλισμό. Επειδή σε ένα ένα αληθινό φονικό δεν υπάρχει τίποτα το όμορφο και το ρομαντικό και ο σκηνοθέτης το κατανοεί απόλυτα αυτό και για αυτόν τον λόγο δίνει βάση μέχρι και στις πιο επιφανειακές πληγές. Σε μια σκηνή ο Kid πυροβολεί και σκοτώνει έναν τύπο την ώρα που βγαίνει από την τουαλέτα. Δεν υπάρχει τίποτα το ηρωικό ή γοητευτικό σε όλο αυτό και αυτό ακριβώς είναι το όλο νόημα. Άσχετα με τα κίνητρα που έχεις το να αφαιρέσεις μια ζωή είναι κάτι το ασυγχώρητο.

 

Η μοναδική στιγμή που το Unforgiven αρχίζει να αποπνέει τον σκονισμένο αέρα ενός παραδοσιακού γουέστερν είναι όταν στο φινάλε ο William Munny αποφασίζει να πάρει την εκδίκηση του από τον ‘Little’ Bill. Για να κατορθώσει να πάρει αυτή την εκδίκηση ο Munny θα πρέπει να ξεθάψει μέσα από τα σωθικά του τον παλιό Κακό εαυτό του και τότε είναι που ένας διαφορετικός και βγαλμένος κατευθείαν από την χειρότερη Κόλαση William Munny κατακλύζει την οθόνη…

 

 

‘All right, I’m coming out. Any man I see out there, I’m gonna shoot him. Any sumbitch takes a shot at me, I’m not only gonna kill him, but I’m gonna kill his wife, all his friends, and burn his damn house down.’ βλέπουμε τον William Munny να ουρλιάζει μέσα από την βροχή προς κάθε υποψήφιο αντίπαλο του. Ο τυπικός γουέστερν αντιήρωας επάνω στον οποίο ο Eastwood έχτισε την καριέρα του φαίνεται επιτέλους να κάνει την εμφάνιση του στην οθόνη. Όμως ούτε το κοινό, ούτε ο ίδιος ο σκηνοθέτης ζητωκραυγάζουν για αυτή την επιστροφή. Και όταν τελικά δεν βγαίνει κανείς να τον αντιμετωπίσει προσγειωνόμαστε απότομα ξανά στην ρεαλιστική ‘Νέα’ Δύση των Ασυγχώρητων του Eastwood. Ο μόνος που δείχνει ενθουσιασμένος με την επιστροφή του Μπάσταρδου William Munny είναι ο λιμοκοντόρος συγγραφέας Beauchamp επειδή του δίνεται η ευκαιρία να γράψει την ιστορία αυτού του τρομερού ανθρώπου αφού όμως πρώτα την κάνει πιο ‘πιασάρικη’ όπως γίνεται πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις.

un

Σε επίπεδο ερμηνειών το Unforgiven είναι οι Clint Eastwood, Gene Hackman και Morgan Freeman στα καλύτερα τους ενώ υπερβολικά αξιόλογος είναι και ο νεαρός τότε Jaimz Woolvett που έκανε το κινηματογραφικό ντεμπούτο του στον ρόλο του ‘Kid’ όμως η συνέχεια δεν ήταν ποτέ ανάλογη. Μάλιστα ο Hackman καπάρωσε και το Όσκαρ Β’Ανδρικού ρόλου για την εξαιρετικά δυνατή ερμηνεία του και η τραγική ειρωνεία είναι ότι αρχικά σκεφτόταν πολύ σοβαρά να απορρίψει τον ρόλο λόγο του βίαιου περιεχομένου της ταινίας αλλά ευτυχώς στο τέλος το έπιασε το νόημα. Από την άλλη ο Clint Eastwood ήταν εξαρχής αποφασισμένος να ενσαρκώσει ο ίδιος τον William Munny. Αν και είχε στην κατοχή του το σενάριο της ταινίας από το 1985 περίμενε υπομονετικά να μεγαλώσει ώστε να μπορέσει να αποδώσει τον χαρακτήρα με τον τρόπο που θεωρούσε ότι έπρεπε να γίνει.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στο εξαιρετικά καλογραμμένο σενάριο του  David Webb Peoples, το οποίο αρχικά δεν είχε σχεδόν καθόλου βία μέσα αλλά όλα άλλαξαν όταν ο σεναριογράφος είδε για πρώτη φορά τον ‘Ταξιτζή‘ του Martin Scorsese, την δυνατή και άγρια κινηματογράφηση του Jack N. Green και την μουσική του Lennie Niehaus που συνοδεύει πένθιμα τους καταραμένους ‘ήρωες’ του φιλμ. Πάντως την σήμα κατατεθέν μελωδία της ταινίας την συνέθεσε ο ίδιος ο Eastwood δείχνοντας μας ότι παρά το σκληρό του παρουσιαστικό είναι ένας δημιουργός με αρκετές ευαισθησίες.

Οι ‘Ασυγχώρητοι’ του Clint Eastwood βγήκαν στις αίθουσες στις 3 Αυγούστου του 1992. Ο Eastwood αφιέρωσε το φιλμ στους σπουδαίους μέντορες και συνεργάτες του  Don Siegel και Sergio Leone, σάρωσε το Box Office και κέρδισε τέσσερα βραβεία Όσκαρ μεταξύ των οποίων εκείνα της καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας.

Σήμερα, 25 χρόνια μετά, το Unforgiven παραμένει ένα από τα καλύτερα γουέστερν όλων των εποχών και μια εξαιρετικά δυνατή και αγαπημένη ταινία. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι με αυτό το φιλμ ο Clint Eastwood έπαψε να είναι ένας ‘ασυγχώρητος άντρας δίχως όνομα’ και εξελίχθηκε στον σπουδαίο και απίστευτα συναισθηματικό σκηνοθέτη που είναι σήμερα.

unforgiven

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: