Σε μια ‘NOT ECONOMICALLY VIABLE’ εποχή το Falling Down είναι η ταινία που χρειαζόμαστε.

by Αντρέι Κοτσεργκίν

Τέλη Απρίλη του 1992, η πόλη του Λος Άντζελες φλέγεται, κυριολεκτικά και μεταφορικά, λόγο των πολύ σοβαρών και εκτεταμένων ταραχών που ξέσπασαν εξαιτίας της περίφημης πλέον υπόθεσης ξυλοδαρμού του Rodney King. 53 άνθρωποι πεθαίνουν. Πάνω από 2 χιλιάδες τραυματίζονται. Σχεδόν 7 χιλιάδες πυρκαγιές ξεσπάνε. 3 χιλιάδες επιχειρήσεις καταστρέφονται και λεηλατούνται. Ένα δισεκατομμύριο είναι το κόστος από τις συνολικές ζημιές. Το L.A. θυμίζει wasteland από κάποιο έργο Mad Max και μόλις λίγα χιλιόμετρα παρακάτω ο σκηνοθέτης Joel Schumacher γυρνάει την νέα του ταινία…

Τελικά μόνο τυχαίο δεν είναι που το Falling Down (1993) είναι ίσως η απόλυτη και η πιο ψυχαγωγική κινηματογραφική αποτύπωση της αστικής παράνοιας σε όλο της το μεγαλείο.

mcD

 

Ένας πρόσφατα διαζευγμένος και απολυμένος τύπος παθαίνει αμόκ όταν πιάνει τον εαυτό του να βρίσκεται εγκλωβισμένος στην κυκλοφοριακή Κόλαση του ασφυκτικά καυτού, καλοκαιρινού, Λος Άντζελες. Ο τύπος αποφασίζει να παρατήσει, κυριολεκτικά, το αυτοκίνητο του στην μέση του δρόμου και να περπατήσει χιλιόμετρα ολόκληρα μέχρι το σπίτι του για να προλάβει τα γενέθλια της κόρης του.

Κάπου προς την αρχή της διαδρομής ο μυστηριώδης τύπος αποφασίζει να εισέλθει σε ένα μπακάλικο για να κάνει ένα τηλεφώνημα και αναγκάζεται να αγοράσει μια κοκα-κόλα. Όταν ο Κορεάτης υπάλληλος του λέει ότι το αναψυκτικό κοστίζει 85 cents ο τύπος αρχίζει να ξεσπά. Ένα ρόπαλο του μπέιζμπολ που βρισκόταν κρυμμένο πίσω από τον πάγκο κάνει την εμφάνιση του και ακολουθεί πανικός….

 

 

Λίγη ώρα αργότερα ο αστυνόμος Martin Prendergast καλείται, την τελευταία του μέρα στην δουλεία πριν πάρει σύνταξη, να διαλευκάνει το περιστατικό στο μπακάλικο. Τα μοναδικά δυο στοιχεία που δείχνει να γνωρίζει ο μπάτσος σχετικά με τον μυστηριώδη τύπο είναι ότι οι πινακίδες του αυτοκινήτου που παράτησε γράφουν επάνω τους ‘D-FENS’ και ότι ο ιδιοκτήτης του είναι εξαιρετικά οργισμένος. Ο Prendergast προσπαθεί να προειδοποιήσει τους συναδέλφους του σχετικά με την σοβαρότητα της υπόθεσης, μιας και θεωρεί τον ‘D-FENS’, όπως τον αποκαλεί, εξαιρετικά διαταραγμένο και επικίνδυνο, όμως εκείνοι τον χλευάζουν.

Όταν κατά σατανική σύμπτωση στα χέρια του ‘D-FENS’ θα πέσει μια τσάντα γεμάτη όπλα και εκρηκτικά τα γελάκια όλων θα κοπούν απότομα.

maxresdefault

 

‘I’m going home’ μας δηλώνει ο πρωταγωνιστής Michael Douglas από την εισαγωγή της ταινίας και εκεί αρχίζουμε και γινόμαστε μάρτυρες του παρανοϊκού και άκρως καταστροφικού οδοιπορικού του μέσα στην πόλη του Λος Άντζελες.

Ο ‘D-FENS’ είναι ένας οργισμένος τύπος της διπλανής πόρτας ο οποίος ζει και κινείται ανάμεσα σε εκατομμύρια παρόμοιους και εξίσου οργισμένους τύπους που πιεσμένοι και διαλυμένοι από την ρουτίνα της αστικής ζωής και βιοπάλης μοιράζονται μαζί του ακριβώς τα ίδια συναισθήματα θυμού και αγανάκτησης. Άνθρωποι που εργάστηκαν σκληρά επί χρόνια ολόκληρα και ξαφνικά μια μέρα κάποιος τους καλεί στο γραφείο του για να τους ανακοινώσει ότι δεν τους χρειάζονται πια και ότι ο κόπος τους δεν έχει πλέον καμία σημασία και αξία. Όμως αντίθετα με τους περισσότερους από αυτούς τους τύπους ο ‘D-FENS’ αποφασίζει να κάνει κάτι για αυτό…

Αντιήρωας ή Κακός ?

Το μεγάλο ερώτημα του Falling Down γύρω από την ιδιότητα του κεντρικού του χαρακτήρα δεν παίρνει ποτέ του μια ξεκάθαρη απάντηση και ο σκηνοθέτης αφήνει τον ίδιο τον θεατή να κρίνει και να αποφασίσει εάν θέλει να  να αποκηρύξει ή να ταυτιστεί με τον ‘D-FENS’. Ο χαρακτήρας του Michael Douglas, που παραδίδει αν όχι την καλύτερη τότε σίγουρα την πιο απολαυστική ερμηνεία της καριέρας του, ακροβατεί ανάμεσα στο ξέσπασμα που οφείλεται στην  απόγνωση και την καθαρή παράνοια.

Υπάρχουν αρκετές στιγμές στις οποίες μπορείς πραγματικά να ταυτιστείς με τον ‘D-FENS’ , να τον δικαιολογήσεις και να τον υποστηρίξεις. Στα ραγισμένα γυαλιά μυωπίας του αντανακλώνται η ασφυκτική κίνηση το κατακαλόκαιρο, ο λεχρίτης περιπτεράς που υπερχρεώνει τα αναψυκτικά, τα Burgers στα fast food που ενώ στην φωτογραφία φαίνονται ζουμερά και λαχταριστά στην πραγματικότητα θυμίζουν λιωμένη πλαστική κουράδα, ο νεοναζί μικρομαγαζάτορας που κράζει τους Gay πελάτες του και θέλει να σου δείξει την συλλογή του από ναζιστικά κειμήλια ενώ αναρωτιέται πόσους Εβραίους καθάρισε το κουτάκι με το Zyklon-B αέριο που κρατά στα χέρια του, η απέραντη θλίψη που δίνει την θέση της στον θυμό και την τρέλα…

Πολλοί από τους χαρακτήρες και τις  καταστάσεις που συναντά ο ‘D-FENS’ σχεδόν δικαιολογούν την ακόρεστη οργή του. Όμως πως γίνεται να δικαιολογήσεις τις πράξεις του όταν και ο ίδιος ο ‘D-FENS’ είναι ένας εξαιρετικά σκάρτος και διαταραγμένος τύπος και ίσως και αρκετά χειρότερος από τους περισσότερους τύπους που συναντά και θέλει να τους ‘δώσει ένα μάθημα’ ?

‘ I’m the Bad Guy ? ‘ ρωτάει σε μια φάση ο ‘D-FENS’ τον μπάτσο που τον καταδιώκει, τον οποίο υποδύεται ένας εξαιρετικά ζεν Robert Duvall , και ενώ η απάντηση του δεύτερου είναι ένα ξερό , ειλικρινές και ξεκάθαρο ‘Yeah‘ εμείς ως κοινό πιάνουμε τον εαυτό μας να ζορίζεται να βγάλει μια εξίσου απόλυτη ετυμηγορία. Στο τέλος διαπιστώνουμε ότι όλοι μας κρύβουμε μέσα μας, λίγο ή πολύ, από την οργή και την αγανάκτηση του ‘D-FENS’ και αυτό ακριβώς το συναίσθημα είναι που καθιστά το Falling Down του Joel Shumacher μια πάντα επίκαιρη και εξαιρετικά ψυχαγωγική ταινία.

‘How’d that happen? I did everything they told me to. Did you know I build missiles? I helped to protect America. You should be rewarded for that. But instead they give it to the plastic surgeons, you know they lied to me.’

Η αγανακτισμένη απορία/απολογία του ‘D-FENS’ προς το φινάλε του φιλμ εκφράζει ένα πραγματικά τεράστιο ποσοστό από τα συναισθήματα των αληθινών εργαζόμενων ανθρώπων παγκοσμίως. Πίεση και προβλήματα στην δουλεία, υπερκαταναλωτισμός, καυγάδες στο σπίτι, ο φόβος της ανεργίας, η αστική αποξένωση και ανασφάλεια… το Falling Down μπορεί να αγγίξει πολλές και διάφορες ευαίσθητες χορδές μέσα σου. Και η ‘μουσική’ που παίζει ο σκηνοθέτης με αυτές είναι απολαυστικά καταστροφική ! Και ναι το φιλμ στην πλειοψηφία της διάρκειας του είναι άκρως υπερβολικό και δεν παίρνει στα πολύ σοβαρά την θεματολογία του. Από την άλλη όμως ποίος θα περίμενε από τον Joel Shumacher να κάνει κάτι τέτοιο ? Άλλωστε μιλάμε για τον ίδιο τύπο που μερικά χρόνια αργότερα μας… ‘χάρισε’ το Batman & Robin και άνετα μπορούμε να πούμε ότι στο Falling Down ξεπέρασε τον ίδιο του τον εαυτό.

Φυσικά σε αυτό συνέβαλε τα μέγιστα και ο εξαιρετικός Michael Douglas.

4067015809aa32893cf68c9d86642c07

 

Το φιλμ είναι η απεικόνιση του μέσου ανθρώπου που κάνει την κάθοδο του στην τρέλα. Και κάθε σκαλοπάτι που κατεβαίνει ο Douglas ,κάνοντας ένα ακόμη βήμα προς την αυτοκαταστροφή, αποτυπώνεται ιδανικά στο πρόσωπο του. Το ιδιαίτερο της υπόθεσης είναι ότι ποτέ μας δεν έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα του παλιού ‘λογικού‘ ‘D-FENS’. Όταν μας συστήνεται για πρώτη φορά ήδη έχει ξεκινήσει η ‘μεταμόρφωση’ του. Ο Douglas παρά την κινηματογραφική υπερβολή που χαρακτηρίζει τον ρόλο του κατορθώνει και σου δίνει μια περσόνα την οποία άνετα θα μπορούσες να φανταστείς ότι θα την πετύχεις έξω από την οθόνη του σινεμά, πιθανότατα μέσα σε κάποιο fast food, και αυτό είναι λαμπρό και τρομαχτικό ταυτόχρονα.

Απολαυστικός είναι και ο Robert Duvall που χωρίς να το ζορίζει υποκριτικά το πράγμα σου βγάζει μια γαλήνη και αποτελεί ουσιαστικά την ήρεμη δύναμη που λειτουργεί ως αντίβαρο στην non-stop παράνοια του Douglas. Όλα τα λεφτά είναι και οι περισσότεροι συμπληρωματικοί χαρακτήρες που παρουσιάζονται ως εξωφρενικές καρικατούρες και αποτυπώνουν την τρέλα και τις ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν τις σύγχρονες μεγαλουπόλεις. Μάλιστα αυτοί οι άκρως γραφικοί χαρακτήρες αποτέλεσαν και αφορμή για ορισμένους στενόμυαλους και κοντόφθαλμους να κατηγορήσουν το φιλμ του Shumacher για ‘ρατσισμό‘.

Εκείνο που αδυνατούσαν και αδυνατούν να καταλάβουν όλοι αυτοί οι ‘πολίτικαλ κορέκτ’ τύποι είναι ότι το Falling Down δεν είναι μια ταινία για έναν λευκό τύπο που ‘καθαρίζει’ την πόλη του από Λατίνους συμμορίτες και άπληστους Κορεάτες περιπτεράδες. Το φιλμ του Schumacher είναι η απόλυτη σάτιρα της ‘λευκής αστικής οργής’ και όλοι αυτοί οι ‘πολύχρωμοι’ χαρακτήρες που εμφανίζονται έχουν αποκλειστικό σκοπό να αναδείξουν το μέγεθος της παράνοιας που κρύβει και κουβαλά μέσα του ο ‘D-FENS’. Το Falling Down είναι μια υπέροχα καμμένη κριτική του σκηνοθέτη για τον τρόπο που σκέφτεται και αντιλαμβάνεται τα γεγονότα ο μέσος λευκός, ‘παραδοσιακός’, Αμερικανός.

‘We are not the same. I’m an American and you’re a sick asshole.’

10999873606_f36e29d030_b

 

Στο τέλος όμως αυτό που πραγματικά με συνάρπαζε πάντα στο Falling Down, πέρα από την καφρίλα και το γεγονός ότι η ταινία είναι η απόλυτη κινηματογραφική απεικόνιση του ‘mood Δευτέρας’, είναι ότι το φιλμ του Joel Shumacher εν έτη 2017 παραμένει  ανησυχητικά επίκαιρο.

Υπάρχει μια σκηνή προς την μέση της ταινίας όπου ο περιπλανώμενος στην πόλη ‘D-FENS’ πετυχαίνει έξω από μια τράπεζα έναν Αφροαμερικανό ο οποίος φοράει ακριβώς τα ίδια ρούχα με εκείνον , κρατάει ένα πλακάτ και ουρλιάζει μες την μέση του δρόμου. Το πλακάτ γράφει με τεράστια γράμματα ‘NOT ECONOMICALLY VIABLE’. Έτσι τον χαρακτηρίζουν οι τράπεζες. Τελικά έρχονται οι μπάτσοι και τον μαζεύουν. Καθώς απομακρύνεται με το περιπολικό ο διαδηλωτής κοιτάζει κατάμουτρα από το παράθυρο τον ‘D-FENS’ και του λέει ‘μην με ξεχάσεις‘. Ο ‘D-FENS’ του γνέφει καταφατικά.

Στο τέλος το Falling Down έρχεται να μας θυμίσει ότι άσχετα με το χρώμα, το φύλο , τις θρησκευτικές ή πολιτικές μας πεποιθήσεις, το επάγγελμα μας, την ξεχωριστή μαλακιά που μας δέρνει, στο τέλος όλοι μας στριφογυρίζουμε και βράζουμε στο ίδιο καζάνι. Και καλό θα ήταν να μην το ξεχνάμε αυτό.

 

 

 

 

 

 

6 σκέψεις σχετικά με το “Σε μια ‘NOT ECONOMICALLY VIABLE’ εποχή το Falling Down είναι η ταινία που χρειαζόμαστε.

Add yours

  1. Hey I am so happy I found your blog, I really found
    you by mistake, while I was searching on Askjeeve for something else, Anyhow
    I am here now and would just like to say thanks a lot for a tremendous post and a all round exciting blog (I also love the theme/design),
    I don’t have time to read it all at the minute but I have
    bookmarked it and also included your RSS feeds, so when I have time I will
    be back to read much more, Please do keep
    up the superb jo.

    Αρέσει σε 1 άτομο

  2. Excellent goods from you, man. I have bear in mind
    your stuff prior to and you’re just too magnificent. I really like what you’ve bought right here, certainly
    like what you’re saying and the way in which wherein you assert it.
    You’re making it entertaining and you continue to care for to stay it
    sensible. I cant wait to learn much more from you.
    That is actually a great website.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: