BARFLY : Η ποίηση των αποτυχημένων και των τρελών μέσα από τα μπαρ του Λος Άντζελες.

by Αντρέι Κοτσεργκιν

‘It’s hatred. It’s the only thing that lasts.. ‘

Ο Henry  ένας αλκοολικός ποιητής , αλλά κυρίως αλκοολικός , φυτοζωεί σε ένα βρώμικο και φτηνό διαμέρισμα του Λος Άντζελες , μια πόλη που εντελώς ειρωνικά δηλώνει ότι ανήκει στους Αγγέλους όμως στην πραγματικότητα ανέκαθεν ήταν το Καθαρτήριο των ταλαίπωρων και των αποτυχημένων θνητών  . Ναι σίγουρα κάπου στην καρδιά του καραδοκεί το λαμπερό Hollywood όπου εξίσου λαμπεροι άνθρωποι ζουν τα λαμπερά τους όνειρα. Όμως η αλήθεια είναι ότι ο υπόλοιπος κόσμος γύρω τους έχει σταματήσει να ονειρεύεται εδώ και πολύ καιρό. Μέσα από τις αλληλεπιδράσεις του με τέτοιους ανθρώπους που έχουν πάψει να ονειρεύονται  ο Henry βρίσκει την έμπνευση ώστε να γράψει την ποίηση του. Τους παρατηρεί να καβγαδιζουν, να γαμιουνται, να μαχαιρωνονται μεταξύ τους και στο τέλος να καταλήγουν όλοι μαζί κάθε νύχτα, πάντα στο ίδιο μπαρ , πάντα στο ίδιο σκαμπό να πίνουν ώστε να ξεχάσουν την μέρα που πέρασε δίχως νόημα και σκοπό και να θωρακίσουν  τις πανοπλίες τους ώστε να αντιμετωπίσουν και την επόμενη που έρχεται με τις πρώτες αχτίδες του ήλιου . Και ο Henry είναι επίσης πάντα εκεί , να κάθεται να πίνει το ένα ουίσκι με νερό πίσω από το άλλο, να παίζει μπουνιές με τον macho μπάρμαν ‘ που εκπροσωπεί όλα όσα μισώ σε αυτόν τον κόσμο ‘ όπως μας δηλώνει ο ίδιος και στο φινάλε από όλο αυτό να αποκομίζει μονάχα λίγες αράδες στίχων . Και οι στίχοι αυτοί δεν είναι ούτε ιδιαίτερα όμορφοι ,ούτε ιδιαίτερα ρομαντικοί . Όμως κουβαλούν  μέσα τους κάτι πολύ πιο σημαντικό :

Έχουν δύναμη, ύφος  και αλήθεια μέσα τους .

aeaebc91265a291782b6c8bf616149fb

Το BARFLY του σκηνοθέτη Barber Schroeder είναι μια ταινία που μας δείχνει τον συγγραφέα και ποιητή  Charles Bukowski , γνωστό και ως Henry Chinanski, στην πιο ασωτη και θλιβερή φάση της ενήλικης ζωής του . Ήταν επίσης μια περίοδος καθοριστική για την υπόλοιπη ζωή του μιας και μέσα από αυτήν συγκέντρωσε άπλετο υλικό ώστε στην συνέχεια να εξελιχθεί στον Παγκοσμίου φήμης ‘ ποιητή των κατατρεγμένων ‘ .

Στην αμερικανική σλανγκ ως Barfly χαρακτηρίζεται κάποιος που περνάει μεγάλο μέρος της καθημερινότητας του μέσα σε ένα μπαρ και καταναλώνει σεβαστές ποσότητες αλκοόλ . Ο Henry είναι ένας τύπος που κολλάει απόλυτα σε αυτόν τον χαρακτηρισμό .

Ο Henry είναι ένας άνθρωπος που δείχνει να μην έχει την παραμικρή φιλοδοξία στην ζωή του και καμία διάθεση για δουλειά . Το μόνο που κάνει όλη μέρα είναι να πίνει , να παρατηρεί τους εξαθλιωμένους ανθρώπους γύρω του και που και που να μπλέκεται σε κάναν καβγά με τον μπάρμαν του αγαπημένου του μαγαζιού, του The Golden Horn. Ένα μπαρ που η νέον επιγραφή του δηλώνει ότι πρόκειται για ένα ‘ φιλικό μέρος ‘ όμως μάλλον λέει ψέματα …

Ο Henry πίνει το ένα ουίσκι με νερό πίσω από το άλλο και προσπαθεί από δω και κει να μαζέψει κάνα φράγκο μπας και πληρώσει το νοίκι του. Παράλληλα προσπαθεί να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του. Έναν κόσμο στον οποίο νιώθει ότι δεν ανήκει .

This is a world where everybody’s gotta do something. Y’know, somebody laid down this rule that everybody’s gotta do something, they gotta be something. You know, a dentist, a glider pilot, a narc, a janitor, a preacher, all that. Sometimes I just get tired of thinking of all the things that I don’t wanna do. All the things that I don’t wanna be. Places I don’t wanna go, like India, like getting my teeth cleaned. Save the whale, all that, I don’t understand that.

Καταλαβαίνεις πως σκέφτεται ο Henry όταν τον ακούς να μονολογεί στον μπάρμαν και φίλο του Jim την στάση ζωής του.  You’re not supposed to think about it. I think the whole trick is, not to think about it. του απαντά εκείνος εκφράζοντας έτσι τον τρόπο σκέψης , ή πιο σωστά την έλλειψη της  , που χαρακτηριζει τον υπόλοιπο  ‘ φυσιολογικό ‘ κόσμο.

Οντας μη ‘ φυσιολογικός ‘ ο Henry καταλήγει να γνωρίζει και τα ανάλογα άτομα στην ζωή του . Ένα από αυτά τα άτομα είναι η Wanda μια μεσήλικη και ταλαιπωρημένη από την ζωή γυναίκα την οποία ο Henry συναντά σε ένα μπαρ και η οποία του μοιάζει ‘ σαν κάποια Θεά που δεινοπαθει ‘. Ο Henry αποφασίζει να κεράσει την Wanda ένα ποτό, με τα τελευταία του λεφτά , και καταλήγει σπίτι της . Μια ιδιαίτερη και μάλλον δυσλειτουργική σχέση δημιουργείται μεταξύ τους η οποία τροφοδοτείται κυρίως από την εξάρτηση τους στο ποτό αλλά και από την κοινή αντιπάθεια που αισθάνονται για τους ανθρώπους γύρω τους. Αν και ο ίδιος ο Henry δηλώνει ότι δεν έχει κανένα θέμα με τους ανθρώπους . Απλά αισθάνεται πιο άνετα όταν δεν βρίσκονται γύρω του .

Πριν καν περάσουν μερικές μέρες ο ποιητής καταλήγει να ζει στο σπίτι της δεινοπαθουσας Θεάς όμως η σχέση τους θα πληγεί από διάφορα απρόοπτα . Ένα από αυτά είναι η απρόσμενη εμφάνιση της Tully , μιας νεαρής και ματσωμενης εκδότριας που διάβασε ορισμένα από τα ποιήματα του Henry και τώρα θέλει να τον σώσει από την ασωτη ζωή του και να τον καθιερώσει στους λογοτεχνικούς κύκλους .

Μπορείς στα αλήθεια να γράψεις . Γιατί επιλέγεις να ζεις σαν αλήτης ? ‘ τον ρωτάει στην πρώτη τους συνάντηση . Και εκείνος της απαντάει : Μα είμαι αλήτης . Τι θέλεις να κάνω ? Να γράφω για τα βάσανα της αστικής τάξης ? ‘.Εκείνη πάει να του πει ότι και οι πλούσιοι βασανίζονται όμως η απάντηση του ποιητή είναι απόλυτη : Κανείς δεν υποφέρει όπως υποφέρουν οι φτωχοί . 

Όμως η Tully δεν παύει να είναι μια από μηχανής Θέα που προσφέρει στον ταλαίπωρο και πειναλεο ποιητή μια διέξοδο από το Καθαρτήριο του Λος Άντζελες και ουσιαστικά του δίνει τα κλειδιά για τις πύλες του Παραδείσου που στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι η πολυτελής βίλα της .

Πως θα αντιδράσει όμως ο άθεος ποιητής σε αυτή την άκρως δελεαστική προσφορά ?

s-l300

Το BARFLY βασίζεται πιστά στο ομώνυμο αυτοβιογραφικό σενάριο του Charles Bukowski . Ο Μπουκ ανέκαθεν ήταν ένας τύπος που υιοθετούσε πόζες στην ζωή αλλά και στην τέχνη του με αποτέλεσμα ποτέ σου να μην ξέρεις τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο σε όλα αυτά που βλέπεις στην ταινία . Όμως αυτό δεν έχει καμία σημασία μιας και όπως και να χει η ιστορία βγάζει έναν έντονο και θλιμμένο ρεαλισμό όμως παράλληλα εκπέμπει και κάτι το κωμικό και ρομαντικό .

Ο σκηνοθέτης Barber Schroeder αναγκάστηκε να μπει στα γραφεία της εταιρείας Cannon , η οποία είχε αναλάβει την χρηματοδότηση του φιλμ αλλά λόγο οικονομικών προβλημάτων σκόπευε να αποχωρήσει από το εγχείρημα , και κρατώντας στο ένα χέρι του ένα μικρό αλυσοπριονο απείλησε ότι θα κόψει τα δάχτυλα του χεριού του επειδή με την κίνηση της η εταιρεία ήταν σαν να του έκοβε ένα κομμάτι του εαυτού του . Προς τιμήν της η Cannon του δώσε 3 εκατομμύρια δολάρια ώστε να γυρίσει την ταινία του. Αυτή η αληθινή ιστορία αποτυπώθηκε αργότερα από τον Bukowski στην νουβέλα του με τίτλο HOLLYWOOD στην οποία εξιστόρησε τις εμπειρίες που αποκόμισε κατα την διάρκεια της σύντομης συνεργασίας του με την βιομηχανία του κινηματογράφου και του θεάματος .

Για τον πρωταγωνιστή Mickey Rourke ο οποίος τον υποδύθηκε στο πανί ο ποιητής αρχικά δεν είχε να πει και τα καλύτερα λόγια . Θεωρούσε την ερμηνεία του λάθος και υπερβολική . Μάλιστα ο Μπουκ έδειχνε μια προτίμηση στον ηθοποιό Sean Penn που ήταν ο αρχικός υποψήφιος για τον ρόλο. Όμως ο Penn ήθελε για την θέση του σκηνοθέτη τον Dennis Hopper . O Bukowski αρνήθηκε για δυο λόγους : Πρώτον είχε γράψει το σενάριο αποκλειστικά για τον Barber Schroeder. Και δεύτερον αντιπαθουσε σφόδρα τον Hopper τον οποίον θεωρούσε έναν από εκείνους τους ψωνισμενους Μαλακες του Hollywood με τις χρυσές αλυσίδες περασμένες στα χέρια και τον λαιμό . Όπως και να χει Penn και Μπουκ γίνανε καλοί φίλοι μεταξύ τους .

Πάντως με τον καιρό η άποψη του Bukowski γύρω από την ερμηνεία του Rourke άλλαξε προς το καλύτερο . Αναγνώρισε ότι ο ηθοποιός πρόσθεσε νέες διαστάσεις και στοιχεία στον ρόλο και ταυτόχρονα διατήρησε την αυθεντικότητα και την ουσία του . Και έχει απόλυτο δίκαιο . Πραγματικά μέσα από το γεμάτο μώλωπες και αυλακιες πρόσωπο του Mickey θα αισθανθείς την ατέλειωτη ταλαιπωρία και παράνοια που μαστίζει τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα . Από την φωνή του μέχρι και τον άγαρμπο τρόπο με τον οποίο περπατάει και κινεί το σωμα του , που παραπέμπει σε μπασταρδεμα μεταξύ παλαιστη, κουασιμοδου αλλά και ….αριστοκράτη , τα πάντα μας θυμίζουν τον Bukowski όμως ταυτόχρονα συμβάλλουν και στην δημιουργία ενός κλασσικού κινηματογραφικού χαρακτήρα . Εντελώς συμβολικά ο Mickey παίζοντας τον ποιητή στα χρόνια της ‘ παρακμής ‘ του προδιεγραφε παράλληλα και την δική του πτωτική πορεία σαν ηθοποιός μιας και τα χρόνια που ακολούθησαν τον βρήκαν σε μια θλιβερή κατάσταση επαγγελματικής αφάνειας . Πάντως με λίγη βοήθεια από τους Darren Aronofsky και Robert Rodriguez κατόρθωσε να επανέλθει αργότερα στο προσκήνιο . Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Bukowski κάνει ένα εξαιρετικά εύστοχο cameo στην ταινία καθώς στην σκηνή όπου ο Henry συναντά για πρώτη φορά την Wanda βλέπουμε στιγμιαία τον ποιητή να την αραζει  ίδιο μπαρ και να πίνει την μπύρα του με ύφος .

Η Faye Dunaway ως Wanda κλέβει την παράσταση . Είναι θλιμμένη , ταλαιπωρημένη και πληγωμένη όμως παράλληλα εκπέμπει γοητεία και ρομαντισμό . Μια γυναίκα που κάποτε αγάπησε παράφορα και τώρα πνίγει τις αναμνήσεις αυτής της αγάπης μέσα σε ατέλειωτα μπουκάλια ουίσκι. Το ουίσκι είναι αρχικά εκείνο που θα την κάνει να προσέξει τον Henry. Εκείνος την κερνάει ένα ποτό με τα τελευταία του δολάρια και εκείνη τον καλεί σπίτι της επειδή θαυμάζει τόσο το διαλυμένο πρόσωπο του , το οποίο θεωρεί όμορφο , όσο και την ακλόνητη στάση ζωής του. Ο τύπος δεν έχει στον ήλιο μοίρα όμως τίποτε δεν φαίνεται να τον πτοεί . Η Wanda του δηλώνει ευθέως ότι δεν θέλει να ερωτευτεί ποτέ ξανά στην ζωή της μιας και δεν αντέχει να περάσει μια ακόμη απογοήτευση . Κανένα πρόβλημα . Κανείς δεν με έχει αγαπήσει μέχρι στιγμής , της απαντά εκείνος .

Θα περίμενε κανείς ότι ανάμεσα σε αυτούς τους δυο , εξαρτημένους από το ποτό, ανθρώπους θα δημιουργούνταν μια καταστροφική σχέση αλληλεξάρτησης όμως η θλιβερή αλήθεια είναι ότι αντίθετα με την Wanda ο Henry φαντάζει πιο δυνατός και πιο ικανός να τα καταφέρει εκεί στον έξω κόσμο. Εκείνος πίνει ώστε να θωρακίσει τον εαυτό του, να χτίσει την άμυνα του απέναντι σε ανθρώπους και δουλειές που θα προτιμούσε να αποφύγει και που καλείται να αντιμετωπίσει   . Από την άλλη η Wanda πίνει επειδή φοβάται να αντιμετωπίσει την αληθινή ζωή και καταλήγει να δίνει το κορμί και την αξιοπρέπεια της στον κάθε τυχάρπαστο που θα βρεθεί μπροστά της κρατώντας ένα μπουκάλι ουίσκι . Αντίθετα με τον ευρηματικό Henry η Wanda είναι η αληθινή χαμένη της υπόθεσης .

Μιλώντας για τυχάρπαστους το BARFLY μας συστήνει σε μια πλειάδα παρακμιακων ,ταλαιπωρων και γραφικων κατοίκων του Λος Άντζελες τους οποίους γνωρίζουμε ως θαμώνες στα διάφορα μπαρ αλλά και ως πελάτες των φτηνών και βρώμικων ξενοδοχείων της πόλης . Έχουμε μια γριά πόρνη με σάπια δόντια και φουσκωτά βυζια να χρεώνει 20 δολάρια για τις υπηρεσίες της επικαλούμενη το γεγονός ότι ‘καμία άλλη στην πόλη δεν καταπίνει τόσο καλά την κρέμα ‘ όσο εκείνη . Έχουμε έναν γερό που επειδή τρέμουν τα χέρια του καταλήγει να φτιάξει με ένα κορδόνι ένα ολόκληρο σύστημα ώστε να πίνει το ποτό του χωρίς να του χύνεται . Έχουμε έναν πρώην κατάδικο που η γυναίκα του την βρίσκει σεξουαλικά με το να τον βάζει να την απειλεί με μαχαίρι . Έχουμε έναν μηδενιστη ιδιοκτήτη μπαρ που θεωρεί ότι είναι μάταιο το να ψάχνεις να βρεις ένα νόημα στον κόσμο που ζούμε. Και έχουμε και έναν macho μουστακλη μπάρμαν τον οποίο υποδύεται ο Frank Stallone ( Ναι είναι ο αδελφός του Ράμπο ) που χλευάζει τους ίδιους του τους πελάτες και όταν εκείνοι αμφισβητούν την δύναμη και την εξουσία του τους προσκαλεί στο στενάκι πίσω από το μπαρ ώστε να λύσουν τις διάφορες τους …

Eddie-Barfly

Όλους αυτούς τους κοινωνικά απόκληρους  ο Bukowski τους πήρε και τους μετέτρεψε στους ήρωες των βιβλίων του . Αυτοί οι παρακμιακοι είναι και που τον έβγαλαν από την αφάνεια και τον μετέτρεψαν σε έναν από τους πιο αμφιλεγόμενους αλλά και εμπορικούς συγγραφείς της σύγχρονης λογοτεχνίας .

Ο σκηνοθέτης Schroeder αιχμαλωτίζει υπέροχα με την κάμερα του όλους αυτούς ταλαίπωρους , τους αλκοολικούς , τους φονιάδες και τους παλαβους. Ταυτόχρονα μας παρουσιάζει και ένα Λος Άντζελες γεμάτο μπαρ και με νέον ταμπέλες που φαντάζει θλιμμένο αλλά και σαγηνευτικό . Επίσης ενώ είναι ξεκάθαρο ότι ο Schroeder αγαπά τον συγγραφέα και το λογοτεχνικό του έργο ποτέ του δεν εξυμνεί αλλά ούτε και  κριτικάρει τον Henry μέσα από τον φακό της κάμερας του . Απλά μας τον παρουσιάζει υπό το πρίσμα του σιωπηλου παρατηρητή και αφήνει εμας το κοινό να βγάλουμε τα συμπεράσματα μας γύρω από την φύση και τις πράξεις αυτού του τύπου.

Το BARFLY βγήκε τον Οκτώβρη του 1987 στις αίθουσες . Απέσπασε αμφιλεγόμενες , αλλά κυρίως θετικές ,κριτικές και στο Box Office μετά βίας μπόρεσε να ρεφαρει  το μικρό του μπάτζετ. Πάντως με την ταινία αυτή ο Schroeder καθιέρωσε την χρήση του Kino Flo φωτισμού στις ταινίες ενώ στις μέρες μας το BARFLY φέρει την σφραγίδα του κλασσικού Αμερικανικού φιλμ . Σίγουρα είναι η καλύτερη ταινία βασισμένη στην ζωή και το έργο του Charles Bukowski.

Ορισμένοι από τους επικριτές του BARFLY κατηγόρησαν το φιλμ ότι το σενάριο του δεν καταλήγει πουθενά . Έχουν απόλυτο δίκαιο. Όμως εκείνο που αδυνατούν να καταλάβουν είναι ότι αυτή ακριβώς ήταν και η πρόθεση του συγγραφέα που εδώ μας διηγείται μια φάση της ζωής του που τα μόνα πράγματα που άλλαζαν στην καθημερινότητα του ήταν τα μπουκάλια με το ουίσκι και τίποτε άλλο. Το BARFLY είναι ο Bukowski που κρύβεται από την κοινωνία μέχρι να βρει το κουράγιο να χτίσει μια ετοιμόρροπη γέφυρα επικοινωνίας μαζί της ενώ παράλληλα τρελαίνεται μόνος του μέσα σε μικρά δωμάτια . Προφανώς εκείνοι που δεν έπιασαν το μήνυμα είναι εκείνοι οι ίδιοι που δεν τρελαίνονται ποτέ τους . Και όπως είχε γράψει κάποτε και ο Χανκ :

Κάποιοι άνθρωποι δεν τρελαίνονται ποτέ. Πόσο πραγματικά απαίσιες ζωές πρέπει να ζουν . 

barfly

I can remember starving in a
small room in a strange city
shades pulled down, listening to
classical music
I was young I was so young it hurt like a knife
inside
because there was no alternative except to hide as long
as possible–
not in self-pity but with dismay at my limited chance:
trying to connect.

the old composers — Mozart, Bach, Beethoven,
Brahms were the only ones who spoke to me and
they were dead.

finally, starved and beaten, I had to go into
the streets to be interviewed for low-paying and
monotonous
jobs
by strange men behind desks
men without eyes men without faces
who would take away my hours
break them
piss on them.

now I work for the editors the readers the
critics

but still hang around and drink with
Mozart, Bach, Brahms and the
Bee
some buddies
some men
sometimes all we need to be able to continue alone
are the dead
rattling the walls
that close us in.

~ Charles Bukowski

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: