Ghost Dog ‘The Way of The Samurai’ : Τα φαντάσματα των αρχαίων πολεμιστών.

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

Sonny Valerio: «If a warrior’s head were to be suddenly cut off, he should still be able to perform one more action with certainty.» What the fuck does that mean?

Ray Vargo: It’s poetry. The poetry of war.

Στο Ghost Dog : The Way of The Samurai οι Jim Jarmusch και Forest Whitaker ανοίγουν το Hagakure και φέρνουν τις διδαχές του στην σύγχρονη αστική πραγματικότητα. Μπορεί όμως ένας μοναχικός πολεμιστής που στηρίζει όλη του την ύπαρξη στην ποίηση ενός ξεχασμένου παρελθόντος να βρει την θέση του σε έναν κόσμο που προχωράει αμείλικτα και ασταμάτητα συνεχώς μπροστά ?

maxresdefault-1200x675

Ο Ghost Dog ένας μοναχικός και βλοσυρός Αφροαμερικανός εργάζεται ως εκτελεστής για λογαριασμό της Ιταλικής Μαφίας. Η τουλάχιστον σε ότι απέμεινε από αυτή…

Ο σιωπηλός αυτός δολοφόνος κατοικεί στην ταράτσα ενός παλιού κτηρίου και εκτρέφει ταχυδρομικά περιστέρια τα οποία χρησιμοποιεί ως μέσο επικοινωνίας με τους εργοδότες του. Επίσης ο Ghost Dog είναι προσκολλημένος στον κώδικα των Σαμουράι μιας και ερμηνεύει και εφαρμόζει το περίφημο Hagakure τόσο στο επάγγελμα του όσο και στις υπόλοιπες πτυχές της καθημερινότητας του.

Για αρκετά χρόνια αυτή η ασυνήθιστη και φαινομενικά αταίριαστη συνεργασία λειτουργεί ‘ρολόι’. Ο φονιάς είναι πάντα αποτελεσματικός στα χτυπήματα του. Όμως μια μέρα η κατάσταση θα ανατραπεί μιας και εξαιτίας ενός απρόοπτου παράγοντα τα μεγάλα κεφάλια της Μαφίας θα αποφασίσουν ότι ήρθε η ώρα να ‘λήξουν‘ την συνεργασία τους με τον δολοφόνο.

Όπως είναι φυσικό τα πιστόλια και τα κατάνα δεν θα αργήσουν να βγουν από τις θήκες τους μιας και στην μέση θα μπουν μερικά πολύ σοβαρά ζητήματα τιμής και αφοσίωσης…

ghost-dog-gun

Στο Ghost Dog : The Way Of The Samurai ο σκηνοθέτης Jim Jarmusch συνθέτει μια ιστορία εκδίκησης και τιμής που όμως με έναν ιδιαίτερα… ζεν τρόπο καταλήγει σε κάτι πολύ πιο σύνθετο. Ο Jarmusch μας συστήνει στον ήρωα του, έναν Αφροαμερικανό εκτελεστή ο οποίος παντρεύει δυο διαφορετικές κουλτούρες όπως εκείνη του χιπ-χοπ και εκείνη των Σαμουράι της φεουδαρχικής Ιαπωνίας, και τον βάζει αντιμέτωπο με την παρηκμασμένη Ιταλική Μαφία που πλέον σε καμία περίπτωση δεν θυμίζει τα λαμπερά και πανίσχυρα ‘Καλόπαιδα‘ περασμένων δεκαετιών. Το πάντρεμα αυτό αν και φαντάζει εντελώς αταίριαστο καταλήγει μέσα από το μαύρο χιούμορ και τις αρτισιτκές πινελιές του σκηνοθέτη να φαντάζει απολύτως φυσιολογικό.

Ο Jarmusch εδώ κατορθώνει να ενώσει τρεις εντελώς διαφορετικούς κόσμους, κουλτούρες και ιδεολογίες και ο τρόπος που το κάνει είναι ιδιοφυής μέσα από την απλότητα του…

 

 

 

 

 

H συνάντηση αυτή των Μαφιόζων όχι μόνο σετάρει απλά και αποτελεσματικά την πλοκή της ταινίας και χτίζει την σχέση ‘Αφέντη‘ και ‘Σαμουράι‘ μεταξύ Louie και Ghost Dog αλλά παράλληλα μας δείχνει ότι οι πολιτισμικές και όχι μόνο διαφορές μεταξύ τους δεν είναι και τόσο ισχυρές. Η σκηνή όπου οι τρεις Αρχηγοί κάθονται και αναλύουν τα ονόματα γνωστών ράπερς και ταυτόχρονα τα συγκρίνουν με εκείνα των Ινδιάνων πέρα από αστεία εκπέμπει και μια τεράστια δόση ειρωνείας. Τυπάδες που αποκαλούσαν μια ζωή ο ένας τον άλλον με παρατσούκλια τύπου ‘Joe Bananas’, ‘Frank Fingers’, ‘Fat Pete’, ‘Willie The Rat’, και πάει λέγοντας και που μια ζωή πάσχιζαν να δείχνουν σκληροί και κομψοί κάθονται τώρα και εξετάζουν με απορία , σιχαμάρα και ειρωνεία τα παρατσούκλια μιας άλλης κουλτούρας που όμως όπως δείχνουν τα πράγματα δεν απέχει και πολύ από την δική τους.

Yeah. Indians, Niggers, Same thing.‘ ακούμε τον γερασμένο Consigliere να δηλώνει περιφρονητικά. Η υπέροχη ειρωνεία της υπόθεσης είναι ότι θα μπορούσαμε άνετα στην παραπάνω φράση να προσθέσουμε και την λέξη ‘mobsters‘ και να μην αλλάξει απολύτως τίποτα. Ο Jarmusch μέσα από μια φαινομενικά απλή ιστορία εκδίκησης και τιμής κάνει μια υπέροχη σάτιρα γύρω από τον ρατσισμό και μας δείχνει ότι στο τέλος παρά τις αντιθέσεις  μας σε χρώμα, παρατσούκλια, σλάνγκ και στυλ δεν διαφέρουμε και τόσο πολύ μεταξύ μας. 

Ο Ghost Dog είναι ένας Αφροαμερικανός με χιπ χοπ καταβολές που ακολουθεί στην ζωή του τις αρχές που βρήκε σε ένα βιβλίο του 1700. Οι αρχές αυτές στις μέρες του έχουν ‘πεθάνει‘. Διάολε οι ίδιοι οι Σαμουράι που τις ακολουθούσαν ευλαβικά αναγκάστηκαν να τις εγκαταλείψουν όταν η Ιαπωνία αποφάσισε να υιοθετήσει τις πρακτικές της Δύσης ,θυσιάζοντας αιώνες παράδοσης στον βωμό της ανάπτυξης. Και όμως ύστερα από αιώνες ολόκληρους και σε μια εντελώς διαφορετική ήπειρο πετυχαίνουμε αυτόν τον φονιά να υιοθετεί και να τηρεί τις διδαχές που άφησαν πίσω τους αυτοί οι πολεμιστές. Όμως ο Ghost Dog δεν είναι ο μοναδικός στην υπόθεση που φαίνεται να τηρεί έναν πεθαμένο κώδικα τιμής…

Οι Μαφιόζοι του Jarmusch απέχουν έτη φωτός από εκείνα τα κομψά και επικίνδυνα  ‘Καλόπαιδα‘ του Σκορσέζε που κάποτε εξουσίαζαν την Αμερική. Οι τύποι αυτοί είναι γερασμένα ‘κειμήλια’ που αδυνατούν να αντιληφθούν ότι οι εποχές της δόξας τους έχουν περάσει ανεπιστρεπτί . Οι γκάνγκστερς αυτοί αδυνατούν μέχρι και να μαζέψουν λεφτά ώστε να πληρώσουν το νοίκι του club – αρχηγείο τους στον … Κινέζο επιχειρηματία που τους το νοικιάζει ! Πριν καμιά εικοσαριά χρόνια απλά θα του σπάγαν και τα δυο πόδια και θα του παίρνανε το μαγαζί. Τώρα τον παρακαλάνε να τους δώσει μια βδομάδα προθεσμία ώστε να μαζέψουν τα ψωροδολάρια που του χρωστάνε…

Οι εποχές πάνε και έρχονται και ο κόσμος σταδιακά αλλάζει και εξελίσσεται. Και όμως υπάρχουν και εκείνοι οι τύποι που αρνούνται να δουν τι γίνεται μπροστά τους και επιμένουν πεισματικά να παραμένουν πιστοί σε πεθαμένες ιδεολογίες και πρακτικές. Όμως αυτό είναι απολύτως λογικό μιας και πως γίνεται ένας άντρας να αφήσει την τιμή του, τα πιστεύω με τα οποία μεγάλωσε, να πεθάνουν και να χαθούν μέσα στον χρόνο ? Τι είδους άντρας θα είναι αν δεχτεί να συμβιβαστεί με ένα τέτοιο ενδεχόμενο και τι σκοπό θα έχει πλέον στην ζωή του ?

Υπάρχει μια ξεκαρδιστική σκηνή προς το φινάλε της ταινίας όπου ο Ghost Dog συναντά τυχαία δυο βλαχοαμερικανούς κυνηγούς που έχουν σκοτώσει παράνομα και δίχως κανέναν λόγο και αιτία μια αρκούδα που πέτυχαν στο διάβα τους…

 

 

 

Οι άξεστοι αυτοί τύποι κάνουν μια ξεκάθαρα ρατσιστική σύγκριση μεταξύ του Ghost Dog και της αρκούδας εκείνος όμως δεν τους πυροβολεί για αυτό.

Δεν έχουν απομείνει αρκετοί από αυτούς τους μαύρους γαμιόληδες σε αυτά τα μέρη‘ του λέει ο κυνηγός και ο Ghost  του αποκρίνεται ‘΄Για αυτό τους πυροβολείται ? Επειδή δεν απέμειναν πολλοί ?‘ και στην συνέχεια αρχίζει να του φυτεύει σφαίρες στα γόνατα…

Και ναι η αντίδραση του φονιά θα μπορούσε να αποδοθεί στην ρατσιστική διάθεση των δυο κυνηγών όμως στην πραγματικότητα πάει πολύ πιο πέρα από αυτό…

Ghost Dog: You know, in ancient cultures, bears were considered equal with men.

Hunter: This ain’t no ancient culture here, mister.

Ghost Dog: Sometimes it is.

Για τον Ghost Dog η πεθαμένη αρκούδα συμβολίζει την αρχαία κουλτούρα που υιοθετεί και εφαρμόζει στην ζωή του. Μια κουλτούρα που φαίνεται και εκείνη εξίσου πεθαμένη με την αρκούδα όμως ο ήρωας θα κάνει έστω και αυτό το λίγο που μπορεί ώστε να την διατηρήσει στην ζωή για λίγο καιρό ακόμα.

Απολαυστικές αλλά και άκρως συμβολικές είναι οι αναμετρήσεις μεταξύ του φονιά και των μαφιόζων. Ο Ghost Dog όντας πιο ικανός καταλήγει να ξεκληρίζει μόνος του την Ιταλική Μαφία και παραδόξως ορισμένα από τα μέλη της καταλήγουν να τον ευγνωμονούν για αυτό !

Vinny: You know, Louie, there’s one good thing about this Ghost Dog guy.

Louie: What’s that, Vin?

Vinny: He’s sending us out the old way. Like real fucking gangsters.

Οι σακατεμένοι και γερασμένοι αυτοί ‘πολεμιστές’ μέσω της μάχης τους με τον φονιά ξαναβρίσκουν ένα μέρος της δύναμης και της τιμής που τους διέκρινε στο μακρινό και ένδοξο παρελθόν. Μετά από χρόνια αδράνειας επιτέλους νιώθουν ξανά χρήσιμοι και ζωντανοί.

Ο Jarmusch εδώ μας χαρίζει μερικά σκληρά, ευφάνταστα αλλά και εξαιρετικά αστεία φονικά με αποκορύφωμα φυσικά την κλασσική πλέον σκηνή με τον νιπτήρα…

 

 

 

 

 

 

Υπέροχη είναι και η λεπτομέρεια που θέλει τον Μαφιόζο να κάθεται και να χαλαρώνει υπό τους ήχους της Gangsta Rap , μιας μουσικής που δημιουργήθηκε από μια εντελώς διαφορετική φυλετική ομάδα και όμως απεικονίζει ιδανικά την… Swag νοοτροπία που είχαν κάποτε και οι Ιταλοί γκάνγκστερς.

Ξεκαρδιστική είναι και η σκηνή όπου δυο χοντροί μαφιόζοι καταλάθος δολοφονούν έναν …Ινδιάνο μπερδεύοντας τον με τον Ghost Dog…

 

 

 

Αλλά και η σκηνή όπου μια μπατσίνα καταλήγει με μια σφαίρα στο κεφάλι…

 

 

 

 

 

 

A cop. I just shot a cop. They wanna be equal? I made her equal.

‘Ο τρόπος με τον οποίο ο σκηνοθέτης επιστρατεύει το μαύρο χιούμορ είναι εξαιρετικός. Οι αδελφοί Κοέν θα είναι υπερήφανοι. Ο Jarmusch βάζει την κάμερα του σε ένα ‘σταυροδρόμι’ όπου ανόμοιες κουλτούρες συγκρούονται μεταξύ τους μόνο και μόνο ώστε να μας δείξει τις αθέατες αλλά παράλληλα και εξαιρετικά προφανείς ομοιότητες τους. Μας δίνει μια πόλη που χτίζει τα θεμέλια της επάνω στην αντιπαράθεση μεταξύ του Ανατολικού και Δυτικού κώδικα τιμής και που οι φονιάδες της στηρίζουν την ύπαρξη τους στις διδαχές των πεθαμένων πολεμιστών και τις εφαρμόζουν σε ένα σύγχρονο αστικό περιβάλλον αντί σε κάποιο αρχαίο πεδίο μάχης.

Οι χαρακτήρες του  Ghost Dog : The Way of The Samurai κινούνται υπό τους ήχους της ποίησης του πολέμου και ο Forest Whitaker εδώ αποδεικνύεται ένας εξαιρετικά ταλαντούχος ‘ποιητής‘. Είναι ένα φάντασμα του θανάτου το οποίο φαντάζει ανελέητο αλλά και cool ταυτόχρονα. Σε αυτό συμβάλλει και το γεγονός ότι τον βλέπουμε να ελίσσεται αθέατος μέσα στην πόλη του υπό την φοβερή μουσική του RZA.

Όμως η κουλτούρα του φονιά δεν επιβιώνει μονάχα μέσα από τις βίαιες και τελεσίδικες πράξεις του. Ο Jarmusch μας θυμίζει ότι ο καλύτερος τρόπος για να διατηρήσεις ζωντανές τις αρχές που ακολουθείς και πρεσβεύεις δεν είναι μέσα από τις σφαίρες και το ξίφος αλλά μέσω της γνώσης και της τέχνης και αυτό το κατορθώνει δίνοντας στον δολοφόνο δυο φίλους.

ghost-dog

Ο Ghost Dog παρά την μοναχική του φύση αποκτά δυο φίλους . Ο πρώτος είναι ένας μαύρος παγωτατζής από την Γαλλία που φαίνεται να χρωστάει την ζωή του στον φονιά. Ο τύπος αυτός δεν γνωρίζει ούτε μια λέξη στα αγγλικά και όμως παρόλα αυτά κατορθώνει να χτίσει μια μοναδική επικοινωνία με τον Ghost Dog έστω και αν ο δεύτερος δεν έχει ιδέα από γαλλικά ! Οι δυο αυτοί τύποι κατορθώνουν να επικοινωνήσουν μέσα από ένα κερασμένο παγωτό και από μια παρτίδα σκάκι. Η δεύτερη φίλη είναι ένα μικρό κορίτσι το οποίο ο Ghost Dog γνωρίζει σε ένα πάρκο και μαζί δημιουργούν μια άτυπη ‘΄λέσχη βιβλίου’. Ο φονιάς της δανείζει αρχικά το Rashōmon  και στην συνέχεια το πολύτιμο Hagakure του και έτσι κατορθώνει να μεταδώσει σε κάποιον άλλον τις αρχές του και χωρίς να χρειαστεί να καταφύγει στις σφαίρες και τις δολοφονίες.

Όμως ο Ghost Dog έχει και έναν τρίτο ‘φίλο’ και από την ιδιαίτερη σχέση που αναπτύσσουν μεταξύ τους αναδεικνύεται ιδανικά το νόημα της ιστορίας…

Πριν από είκοσι χρόνια ο Louie αποφάσισε να γλιτώσει τον νεαρό Ghost Dog από βέβαιο θάνατο. Η αλήθεια είναι ότι δεν είχε κανέναν προφανή λόγο για να το κάνει μιας και ο δεύτερος ανήκει σε μια φυλή που το σινάφι του Μαφιόζου παραδοσιακά την θεωρεί ποταπή. Και όμως ακολουθώντας την αίσθηση τιμής που έχει μέσα του αυτός ο Ιταλός γκάνγκστερ αποφάσισε να σώσει την ζωή ενός μαύρου πιτσιρικά. Και ο πιτσιρικάς αυτός με την σειρά του αποφάσισε να του προσφέρει ως αντάλλαγμα τόσο την υπακοή του όσο και τις υπηρεσίες του. Για τον Ghost Dog ο Louie είναι ο ‘αφέντης‘ του όχι όμως με την προσβλητική έννοια που είχε κάποτε ο όρος αλλά με εκείνη τον Σαμουράι που μέσω των υπηρεσιών τους απέναντι στους ευγενείς έβρισκαν μέσα τους την τιμή αλλά και προσέδιδαν έναν ευγενή σκοπό στην ύπαρξη τους.

1_KrmY6jZ6yD4BnwK3sdF74Q

Όμως να που λόγο ενός παιχνιδιού της μοίρας ο δεσμός αυτός κινδυνεύει να σπάσει. Ο Louie έχει και εκείνος τους δικούς του ‘αφέντες‘ και πρέπει να υπερασπιστεί την τιμή και τα συμφέροντα τους που φαίνεται να απειλούνται εξαιτίας του Ghost Dog. Οι δυο αυτοί άντρες που μένουν πιστοί στις κουλτούρες και τους πεθαμένους κώδικες τιμής τους έρχονται αντιμέτωποι ο ένας με τον άλλον. Ο Ghost Dog ξεκάθαρα είναι πολύ πιο ικανός ‘πολεμιστής’ από τον Louie και όμως τον αφήνει να νικήσει στην μεταξύ τους μονομαχία.

Everything around us seems to be changing, huh, Louie ?‘ ρωτάει ο Ghost Dog τον ‘αφέντη’ του , λίγο πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, και ο Μαφιόζος συμφωνεί μαζί του.

Στο τέλος ότι και αν συμβεί μεταξύ τους ο κόσμος μέσα στον οποίο κινούνται οι δυο αυτοί πολεμιστές θα συνεχίσει να κινείται αμείλικτα προς τα μπροστά και χωρίς να δίνει δεκάρα για όλα εκείνα που πρεσβεύουν και υπηρετούν. Λέξεις όπως ‘αφοσίωση‘ και ‘τιμή‘ παραμερίζονται ολοένα και περισσότερο στα πλαίσια της εξέλιξης. Χωρίς τον Louie ο φονιάς θα καταλήξει να γίνει ένας ‘Ρόνιν‘, ένας σαμουράι δίχως αφέντη και κατά συνέπεια ένα φάντασμα που θα κυκλοφορεί ανάμεσα μας δίχως σκοπό . Και ένας άντρας που έχει βασίσει όλη του την ύπαρξη στις δυο αυτές λέξεις πολύ απλά δεν μπορεί να ζει ως φάντασμα.

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: