The Hurt Locker : Συλλέγοντας τον πόνο.

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

‘The rush of battle is often a potent and lethal addiction, for war is a drug. ‘

Στο The Hurt Locker η σκηνοθέτης Kathryn Bigelow φροντίζει να μας θυμίσει με τον πιο έντονο αλλά και άμεσο τρόπο την σχέση αλληλεξάρτησης που έχουν παραδοσιακά οι άντρες με τον πόλεμο. Και ναι υπάρχει μια χαοτική απόσταση από το να διαμελίζεις κρανία με ρόπαλα και τσεκούρια σε πρωτόγονες και βίαιες εποχές μέχρι το να φτάσεις στο σημείο να ξεκληρίζεις ομάδες φαντάρων στο Ιράκ του σήμερα τοποθετώντας ύπουλες βόμβες στο διάβα τους όμως η αίσθηση της ‘κάψας‘ ενώ η αδρεναλίνη ανεβαίνει στα ύψη παραμένει το ίδιο ισχυρή και απαράλλαχτη μέσα στις καρδιές εκείνων που βρίσκουν τον πραγματικό τους εαυτό στα πεδία των μαχών, μέσα στην άμμο και ανάμεσα στα διαμελισμένα κουφάρια εχθρών, συμμάχων ή ακόμη και φίλων.

Φυσικά υπάρχουν και εκείνοι που βάζουν μπροστά την λογική και την αυτοσυντήρηση και αντί για την ‘έξαψη‘ το μόνο που αναζητούν σε μια μάχη είναι τον τρόπο ώστε να επιβιώσουν και να βγουν αλώβητοι μέσα από αυτήν. Στο The Hurt Locker συναντάμε και τους δυο αυτούς τύπους στρατιωτών. Από την μια πλευρά έχουμε δυο άντρες που το μοναδικό πράγμα που επιθυμούν είναι να ξεμπερδεύουν με την καταραμένη θητεία τους στο Ιράκ και να επιστρέψουν πίσω στις Η.Π.Α. και να ζήσουν ότι ζωές τους περιμένουν εκεί αφήνοντας τον πόνο πίσω τους για πάντα. Και από την άλλη έχουμε τον λοχία – πυροτεχνουργό William James, του εξαιρετικού εδώ Jeremy Renner, που είναι από εκείνους τους ελάχιστους φαντάρους που ενώ βλέπουν τις μέρες της θητείας τους να κυλάνε αντίστροφα μέχρι το τέλος αντί να χαίρονται καταλήγουν να πέφτουν σε μια βαθιά υπαρξιακή κρίση και αρχίζουν να αμφισβητούν τους εαυτούς τους.

‘War Never Ends’ μας έλεγε κάποτε το βιντεοπαιχνίδι FALLOUT και στο The Hurt Locker η Kathryn Bigelow έρχεται να επιβεβαιώσει αυτή την ρήση στήνοντας ένα πολεμικό δράμα με καλογραμμένους χαρακτήρες και μια στιβαρή σκηνοθεσία που ώρες, ώρες θα σε κάνει να αισθάνεσαι ότι κάθεσαι επάνω σε ένα βαρέλι γεμάτο με ασταθή νιτρογλυκερίνη που είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή να σκάσει στα μούτρα σου…

the-hurt-locker

 

Στο The Hurt Locker η Bigelow μας δείχνει ως σκηνοθέτης ότι κουβαλά περισσότερα κιλά αρχίδια από τους περισσότερους άντρες συναδέλφους της.

Η ταινία της ‘βρωμάει‘ άμμο , σασπένς και πόνο. Αυτόν τον ‘πόνο‘ τον συλλέγει κυριολεκτικά ο κεντρικός της ‘ήρωας’ William James μέσα σε ένα κουτί στο οποίο κρύβει διάφορα εξαρτήματα από τους εκρηκτικούς μηχανισμούς τους οποίους εξουδετερώνει. Τα ‘τρόπαια‘ αυτά όσο μακάβρια και αν φαντάζουν στα μάτια ενός απλού ανθρώπου καταλήγουν να αντιπροσωπεύουν ιδανικά την ψυχοσύνθεση του κατόχου τους.  O τύπος αυτός είναι ένας πυροτεχνουργός που κατέχει το ρεκόρ αφοπλισμού εκρηκτικών μηχανισμών στον πόλεμο του Ιράκ γεγονός που τον καθιστά κάτι σαν τον Keith Richards του εξαιρετικά ριψοκίνδυνου επαγγέλματος του. Γεμάτος σιγουριά και έπαρση ο James κινείται και συμπεριφέρεται σαν ένας ‘ροκ σταρ’, αγνοεί επιδεικτικά τα μέτρα ασφαλείας και δεν λογαριάζει από πρωτόκολλα και κινδύνους. Αυτή του η εριστική και εξαιρετικά ανεύθυνη συμπεριφορά αρχικά τον καθιστά ως το κόκκινο πανί στα μάτια των νέων του συνεργατών Sanborn και Eldridge οι οποίοι καλούνται να τον καλύπτουν και να τον προστατεύουν ενώ εκείνος εξασκεί την ‘τέχνη‘ του κόντρα στις βόμβες της Αλ Κάιντα.

Όμως τι ωθεί τον James στο να επιστρέφει ξανά και ξανά σε έναν τόπο από τον οποίο οι περισσότεροι συνάδελφοι του επιθυμούν μονάχα να ξεφύγουν ?

Η σκηνοθέτης εδώ ποτέ δεν μας δίνει μια ξεκάθαρη απάντηση για το τι ακριβώς κρύβεται μέσα στην ψυχή αυτού του άντρα. Το μόνο που μας γίνεται ξεκάθαρο είναι ότι ο James δεν μπορεί να αισθανθεί ως ένας ‘λειτουργικός άντρας’ έξω από τα πεδία των μαχών…

 

Από την πρώτη στιγμή που περπάτησε στην Γη ο άντρας ως είδος νιώθει την ανάγκη να αποδεικνύει, ο καθένας με τον τρόπο του, την αξία του και για αυτό ορίζει στην ζωή του έναν σκοπό μέσω του οποίου θεωρεί ότι θα αναδείξει τις ικανότητες και τα προτερήματα του. Στις ‘πολιτισμένες‘ μέρες μας για τους περισσότερους άντρες ο σκοπός αυτός μεταφράζεται στο να χτίσουν ή αγοράσουν ένα σπίτι, να παντρευτούν μια όμορφη γυναίκα , να κάνουν ένα παιδί και πάει λέγοντας. Το να επιδεικνύεις μια ικανότητα και σταθερότητα στο να εξασφαλίζεις υλικά αγαθά τόσο στον εαυτό σου όσο και στην οικογένεια σου όσο θλιβερό και αν ακούγεται στις μέρες μας θεωρείται από τους περισσότερους μια πράξη ‘ανδρισμού‘.

Για τον λοχία William James όμως όλη αυτή η διαδικασία δεν είναι τίποτε περισσότερο παρά μια ‘φυλακή‘ που τον εμποδίζει από το να είναι πραγματικά χαρούμενος, να είναι ο εαυτός του και ο άντρας που θέλει να είναι. Μονάχα μέσα στον πόνο του σκονισμένου, ταλαίπωρου και αιματοβαμμένου Ιράκ μπορεί ο James να λειτουργήσει άνετα. Ο τύπος αυτός είναι ο καλύτερος σε αυτό που κάνει και το γνωρίζει καλά και ο ίδιος. Όταν βρίσκεται στην ‘δουλειά‘ και καλείται να αποφασίσει ποίο καλώδιο πρέπει να κόψει και ποίο όχι ώστε να μην καταλήξει τόσο εκείνος όσο και οι σύντροφοι του στάχτη αυτομάτως μεταμορφώνεται σε έναν ‘καλλιτέχνη‘ τον οποίο η ένταση και η χαρά της δημιουργίας τον σπρώχνουν σε μια έκσταση όπου ο χρόνος και ο τόπος στον οποίο βρίσκεται πλέον δεν έχουν καμία μα καμία σημασία. Και όπως κάθε ικανός καλλιτέχνης – πολεμιστής στο τέλος ο James παίρνει και από ένα τρόπαιο ώστε να του θυμίζει πόσο ικανός και σπουδαίος είναι στο σκληρό και μακάβριο επάγγελμα του.

Στο Hurt Locker o Jeremy Renner μας θυμίζει πως όταν αφήνει τα τόξα και τα κολάν στην άκρη και ότι όταν αντί για βέλη κρατά στα χέρια του ένα καλό και ουσιώδες σενάριο μπορεί να μας δώσει μερικές εξαιρετικά δυνατές ερμηνείες. Η έπαρση, η άγνοια κινδύνου και ο σταρχιδισμός γράφουν στο πρόσωπο του. Ο τύπος εδώ μας δίνει έναν χαρακτήρα που φαντάζει υπέρμετρα cool αλλά και κάπως μαλάκας ταυτόχρονα. Δεν θα τον αγαπήσεις αλλά ούτε και θα τον μισήσεις. Ως θεατής θα διχαστείς σχετικά με το ποιόν αυτού του άντρα και αυτό τον καθιστά έναν φοβερό χαρακτήρα. Πραγματικά χρειαζόμαστε περισσότερο έναν Jeremy Renner που θα ρισκάρει με τις επιλογές των εκάστοτε ρόλων του στον κινηματογράφο του σήμερα.

Στιβαρή δουλεία γίνεται και από τους Anthony Mackie και Brian Geraghty στους ρόλους των συναδέλφων και συμπολεμιστών του. Οι τύποι αυτοί αντίθετα με τον James επιθυμούν διακαώς να αφήσουν πίσω τους την φρίκη και την παράνοια ενός πολέμου στον οποίο έκαναν το λάθος να ενταχθούν ελπίζοντας σε έναν σκοπό που αποδείχτηκε ένα ψέμα ή έστω σε μια ζωή με καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Οι δυο αυτοί στρατιώτες έχουν ως αποστολή τους να καλύπτουν το τομάρι του James ενώ εκείνος ασκεί την τέχνη του όμως η αλαζονική και απερίσκεπτη συμπεριφορά του τους θέτει συνεχώς σε θανάσιμο κίνδυνο. Το γεγονός αυτό τους καθιστά άκρως σκεπτικούς απέναντι του και μας βάζει σε ένα φοβερό δίλημμα ;

Αξίζει να ρισκάρεις το τομάρι σου για έναν άντρα που δεν δείχνει να νοιάζεται καθόλου για το τι θα συμβεί στο δικό του ? 

The-Hurt-Locker-the-hurt-locker-12025567-1400-933

 

Σε επίπεδο σκηνοθεσίας, σεναρίου και θεματολογίας το φιλμ κινείται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Τα τοπία του Ιράκ ζέχνουν από πόνο, θάνατο και εγκατάλειψη όμως ταυτόχρονα οι ταλαίπωροι κάτοικοι του συνεχίζουν να κινούνται στους δικούς τους ρυθμούς που φαίνεται να έχουν προσαρμοστεί με έναν εξαιρετικά κυνικό τρόπο τόσο στην απρόσκλητη παρουσία των Αμερικανών όσο και στις πρακτικές της Αλ Κάιντα. Σε αυτή την ταινία θα δεις αθώους και άτυχους ανθρώπους να κυκλοφορούν ζωσμένοι με εκρηκτικά και να παρακαλάνε για την ζωή τους ενώ παραπέρα ο κοσμάκης συνεχίζει την καθημερινή του ρουτίνα μιας και πλέον τέτοια περιστατικά αποτελούν σύνηθες και καθημερινό φαινόμενο της σκληρής πραγματικότητας τους.

Σκηνοθετικά η ταινία θυμίζει πολύ συμβολικά μια βόμβα που είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή να εκραγεί. Η Bigelow συνθέτει μια πολεμική ταινία που ενώ δεν μας δίνει πολλές ‘νότες‘ πυροβολισμών και μαχών κατορθώνει με την ‘μουσική‘ και τους ρυθμούς της να σε κρατά συνεχώς στην τσίτα. Το σασπένς είναι έντονο και ειδικά σε κάθε σκηνή που ο Renner καλείται να αφοπλίσει έναν εκρηκτικό μηχανισμό βαράει κόκκινο.

Μάλιστα αυτό το σασπένς η σκηνοθέτης φροντίζει να στο δημιουργήσει από την εναρκτήρια κιόλας σκηνή όπου σου δείχνει ακριβώς το μέγεθος του ρίσκου που πάει πακέτο με το επάγγελμα του πυροτεχνουργού… 

 

To intro αυτό είναι άκρως λειτουργικό από όλες τις απόψεις. Σε βάζει κατευθείαν σε ένα κλίμα αγωνίας και θανάτου ενώ παράλληλα σου κάνει ξεκάθαρο το βάρος της ευθύνης που πλανάται συνεχώς επάνω από τους Sanborn και Eldridge που ενώ καλούνται να καλύπτουν τον συνάδελφο τους στην πραγματικότητα τις περισσότερες φορές η επιβίωση του δεν εξαρτάται από εκείνους. Επίσης διακρίνουμε το πόσο καλή συνεργασία είχαν αυτοί οι τρεις τύποι μεταξύ τους γεγονός που καθιστά την επερχόμενη συνεργασία τους με τον ‘δύσκολο‘ James ακόμη πιο ζόρικη υπόθεση…

Επίσης πραγματικά δεν γίνεται να μην ανατριχιάσεις από τα εφέ της έκρηξης. Το χώμα που ανασηκώνεται, το ωστικό κύμα που δημιουργείται, ο ήχος και φυσικά στο τέλος το μόνο που απομένει είναι μια κηλίδα αίματος που διακρίνεται μέσα από ένα κράνος που όσο γερό και αν είναι στην πραγματικότητα δεν μπορεί να κάνει τίποτε απολύτως ώστε να σε σώσει σε περίπτωση που κάνεις την λάθος επιλογή ή αν κάτι πάει στραβά.

Βγαίνοντας στις αίθουσες το 2008 το The Hurt Locker σάρωσε ότι βραβείο πέτυχε μπροστά του. Το φιλμ πήρε 9 υποψηφιότητες στα Όσκαρ και απέσπασε έξι αγαλματάκια μεταξύ των οποίων και εκείνα της καλύτερης ταινίας, σκηνοθεσίας και σεναρίου. Κάπως έτσι η Bigelow έγινε η πρώτη γυναίκα που έπαιρνε Όσκαρ σκηνοθεσίας.

Σε επίπεδο κριτικών το φιλμ απέσπασε θετικά σχόλια όμως είναι η θεματολογία του που δίχασε τόσο τους κριτικούς όσο και το κοινό ενώ δεν ήταν και λίγοι οι βετεράνοι του Ιράκ που ισχυρίστηκαν ότι η ταινία απέδιδε τις συνθήκες του πολέμου με ανακριβή τρόπο. Αρκετοί θεατές και ‘ειδικοί‘ κατηγόρησαν την Bigelow και για στυγνή προπαγάνδα και χαρακτήρισαν το Hurt Locker ως μια ταινία για στρατόκαυλους στηριζόμενοι επάνω στον κεντρικό χαρακτήρα που δείχνει να έχει μια σχέση βαθιάς εξάρτησης με τον πόλεμο.

Προσωπικά για μένα η ‘προπαγάνδα‘ αυτή δεν γίνεται ποτέ ευδιάκριτη μιας και η Bigelow πολύ σοφά αρνείται να μας παρουσιάσει τον χαρακτήρα του Renner ως έναν συμπαθή ήρωα. Το μόνο που κάνει εδώ είναι να μας δείξει έναν τραγικό και μοναχικό άντρα που επιλέγει για ‘σπίτι‘ του μια πραγματική Κόλαση επειδή για τους δικούς του λόγους αδυνατεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά ως άντρας σε μια πολιτισμένη κοινωνία. H σκηνοθέτης εδώ ποτέ της δεν καταδικάζει αλλά ούτε και εξυμνεί την εισβολή των Αμερικανών στο Ιράκ. Το μόνο που κάνει είναι να μας δείξει την ρουτίνα τριών φαντάρων που βλέπουν αυτόν τον πόλεμο ο καθένας με την δική του ματιά.  Επίσης η αντίθεση του James , ενός τύπου που προτιμά να αφοπλίζει βόμβες παρά να προσπαθεί να επιλέξει τι μάρκα… δημητριακά θα αγοράσει από το σουπερμάρκετ της γειτονιάς του, με τους δυο συνεργάτες του που από την πλευρά τους επιθυμούν διακαώς να ξεφύγουν από την φρίκη που τους περικυκλώνει καθημερινά αναδεικνύει ιδανικά το νόημα της ιστορίας.

H Kathryn Bigelow ξέρει από εξαρτήσεις και κατανοεί απόλυτα τον ψυχισμό ενός εξαρτημένου ανθρώπου. Διάολε στο παρελθόν η τύπισσα έφτιαξε μια γαμάτη ταινία με βρικόλακες και χρησιμοποίησε τον βαμπιρισμό ως μια τρομερή αλληγορία για την εξάρτηση.

Για τους άντρες αυτού του κόσμου ο πόλεμος πάντα θα λειτουργεί ως ένα ναρκωτικό. Πάντα θα υπάρχουν εκείνοι που αναγνωρίζουν την ματαιότητα και τους κινδύνους που το χαρακτηρίζουν και θα το αποφεύγουν. Υπάρχουν πάλι εκείνοι που θα το δοκιμάσουν μια φορά και στην συνέχεια θα προχωρήσουν στις ζωές τους αφήνοντας αυτή την εμπειρία πίσω τους ενώ υπάρχουν και εκείνοι που θα χαθούν άδικα και πρόωρα εξαιτίας του. Και τέλος θα υπάρχουν και εκείνοι οι βαριά εξαρτημένοι που θα συνεχίσουν να το παίρνουν αναζητώντας την απόλυτη έκσταση και που ποτέ μας δεν ξέρουμε που ακριβώς θα καταλήξουν…

 ‘You love playing with that. You love playing with all your stuffed animals. You love your Mommy, your Daddy. You love your pajamas. You love everything, don’t ya? Yea. But you know what, buddy? As you get older, some of the things you love might not seem so special anymore. Like your Jack-in-a-Box. Maybe you’ll realize it’s just a piece of tin and a stuffed animal. And then you forget the few things you really love. And by the time you get to my age, maybe it’s only one or two things. With me, I think it’s one.’

  • William James 

 

Μια σκέψη σχετικά μέ το “The Hurt Locker : Συλλέγοντας τον πόνο.

Add yours

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: