CONTACT : Ένα επιβλητικό και τυφλό άλμα πίστης.

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

 ‘I’ll tell you one thing about the universe, though. The universe is a pretty big place. It’s bigger than anything anyone has ever dreamed of before. So if it’s just us… seems like an awful waste of space. Right ?’

Ανέκαθεν το θνητό και ελαττωματικό είδος μας αδυνατούσε να αποδεχθεί την ιδέα της απόλυτης μοναξιάς μας. Πάντα οι άνθρωποι θα αναζητούν εκείνο το ‘κάτι‘ που θα μας αποδείξει ότι δεν είμαστε μόνοι μέσα σε ένα απέραντο σύμπαν. Κάτι που όχι μόνο θα δικαιολογήσει την παρουσία μας αλλά θα της προσδώσει και έναν ξεκάθαρο σκοπό.

Ορισμένοι θα αναζητήσουν αυτό το κάτι μέσα από την σκληρή έρευνα και την επιστήμη. Θα ψάξουν για όλες εκείνες τις ‘αποδείξεις‘ που θα πιστοποιούν την ύπαρξη του και ύστερα θα κρίνουν αν πρέπει ή όχι να το αποδεχτούν. Άλλοι πάλι θα στηρίξουν ολόκληρη την αναζήτηση και την αποδοχή τους αποκλειστικά στην τυφλή πίστη.

Στο CONTACT , του 1997, ο σκηνοθέτης Robert Zemeckis ρίχνει την Jodie Foster σε ένα ταξίδι υπαρξιακής αναζήτησης και την αναγκάζει να επιλέξει αν θα προβεί ή όχι σε ένα ‘τυφλό άλμα πίστης’ ώστε να λάβει τις απαντήσεις που τόσο πεισματικά ζητάει…

1

Η δόκτορ Ellie Arroway εργάζεται στο επιστημονικό/κυβερνητικό πρόγραμμα SETI ελπίζοντας ότι μέσω αυτού θα ανακαλύψει μια ένδειξη γύρω από την ύπαρξη εξωγήινης ζωής.

Όταν ήταν μικρή η Ellie έχασε τον μονάκριβο πατέρα της λόγο μιας ξαφνικής ασθένειας. Τα λόγια ενός Ιερέα περί ‘μοίρας‘ και ‘θελήματος του Θεού’ ποτέ τους δεν ικανοποίησαν την πιτσιρικά ως ‘απαντήσεις‘ σχετικά με το γιατί έπρεπε να πεθάνει τόσο πρόωρα ένας άνθρωπος που τόσο πολύ αγάπησε.

Ψάχνοντας για την ύπαρξη μιας άλλης μορφής ζωής κάπου στο διάστημα η Ellie παράλληλα ψάχνει και τις απαντήσεις που σχετίζονται με την δική της ύπαρξη. Όμως οι ερωτήσεις της θα πέσουν μπροστά σε πολλά ‘εμπόδια‘. Ο μοναδικός σύντροφος επάνω στον οποίο νιώθει ότι μπορεί να στηριχθεί εντελώς ειρωνικά είναι ένας Χριστιανός Φιλόσοφος.

Να όμως που μια μέρα η Ellie τελικά θα λάβει εκείνο το ‘κάλεσμα‘ που μια ολόκληρη ζωή το επιζητούσε. Κατά οξύμωρο τρόπο το κάλεσμα αυτό μας έρχεται μέσα από μια γνώριμη φωνή που πριν από χρόνια κόντεψε να καταδικάσει το είδος μας :

Εκείνη του Αδόλφου Χίτλερ. 

Τώρα η Ellie καλείται να βρει τον τρόπο να πείσει τόσο τους εργοδότες όσο και ολόκληρη την ανθρωπότητα ότι αξίζει να κοπιάσουν στην προσπάθεια τους να μάθουν αν υπάρχει ‘ζωή‘ πέραν της δικής μας.

Όμως για να μπορέσει να συναντήσει αυτή την ‘ζωή’ και να λάβει τις τόσο πολύτιμες απαντήσεις στα ερωτήματα της η Ellie θα κληθεί να κάνει ένα, πρωτόγνωρο και αδιανόητο για εκείνη, ‘άλμα τυφλής πίστης’… 

vlulJKZ843k2fCRgIaUlm8X2EWz

 

Στο CONTACT ο δαιμόνιος Robert Zemeckis συνθέτει μια ιστορία επιστημονικής φαντασίας που όμως στηρίζεται επάνω σε ορισμένες εξαιρετικά ρεαλιστικές βάσεις.

Η πλοκή της ταινίας του εξελίσσεται σε έναν γνώριμο για εμάς κόσμο που απαρτίζεται και από πολλές γνώριμες προσωπικότητες  . Ο σκηνοθέτης επιστρατεύει φυσιογνωμίες όπως οι Χίτλερ, Bill Clinton και Jay Leno ώστε να προσδώσει ρεαλισμό και αληθοφάνεια στην ιστορία του. Οι μοναδικές στιγμές που αυτός ο ρεαλισμός πετιέται στην άκρη είναι πρώτων όταν κάνει την εμφάνιση του ένας ψυχάκιας και αιρετικός Jake Busey, που εδώ μοιάζει με αταίριαστη αλλά και απολαυστική καρικατούρα μέσα σε όλο το σκηνικό, αλλά και στο φινάλε που ο σκηνοθέτης επιτρέπει στην μαγεία της γνήσιας επιστημονικής φαντασίας να πλημμυρίσει την οθόνη μας.

Σκηνοθετικά δίνει τα ρέστα του τόσο στο κομμάτι του sci-fi όσο και σε εκείνο του θνητού δράματος που περικυκλώνει την ηρωίδα μας. Η σκηνή που η Ellie χάνει τον πατέρα της μέχρι και σήμερα σε συνταράζει και σε πληγώνει βαθύτατα ως θεατή ενώ από την άλλη τα διαστρικά ταξίδια και οι ‘στενές επαφές τρίτου τύπου’ θα σε μαγέψουν και θα σε συναρπάσουν.

O σκηνοθέτης δίνει στην ηρωίδα του όλα τα σωστά και ουσιώδη κίνητρα ώστε να ξεκινήσει την αναζήτηση της. Εδώ η Jodie Foster με περίσσιο πείσμα και χάρισμα ενσαρκώνει έναν χαρακτήρα δυναμικό αλλά παράλληλα και εύθραυστο. Ταυτόχρονα ο σκηνοθέτης ρίχνει μπροστά της και όλα εκείνα τα εμπόδια που θα αναδείξουν την αξία και την δυναμική αυτής της αναζήτησης. Εδώ η Ellie καλείται να επιτύχει τους σκοπούς της μέσα σε ένα ανδροκρατούμενο περιβάλλον και να αποδείξει την αξία της κόντρα σε φιλόδοξους άντρες που θα καπηλευτούν τα ευρήματα και τον μόχθο της.

Θεματολογικά τα ζητήματα που εξετάζει ο σκηνοθέτης μέσω αυτής της ‘Επαφής‘ του με τους εξωγήινους είναι πολλά και βαρύτατης σημασίας. Αυτή η ‘επαφή‘ λειτουργεί ως μια απόλυτη αιτία για μια ακόμη σύγκρουση ανάμεσα στην επιστήμη και την θρησκεία. Η διαμάχη αυτή αποτυπώνεται από την σχέση ανάμεσα στην επιστήμονα Jodie Foster και τον Χριστιανού  Matthew McConaughey.

Σε μια από τις συναντήσεις τους ο φιλόσοφος περιγράφει στην Ellie μια προσωπική του εμπειρία την οποία χαρακτηρίζει ως την ‘γνωριμία του με τον Θεό’. Εκείνη του απαντά ότι μπορεί ένα μέρος του να είχε απόλυτη ανάγκη να βιώσει αυτή την εμπειρία όμως αυτό δεν σημαίνει ότι λειτουργεί και ως η απόδειξη της ύπαρξης του Θεού. Για την Ellie αυτή η εμπειρία δεν σημαίνει κάτι περισσότερο από ότι φαίνεται να είναι.Και τότε ο φιλόσοφος συγκρίνει την πεποίθηση του για την ύπαρξη του Θεού με την αγάπη που τρέφει η επιστήμονας για τον πεθαμένο πατέρα της. Της λέει ότι η αγάπη αυτή εξακολουθεί να υπάρχει μέσα της έστω και αν είναι αδύνατον να αποδείξει κάποιος επιστημονικά την ύπαρξη της.

Εκείνη την στιγμή η επιστήμονας απλά αδυνατεί να του δώσει κάποια αφοπλιστική απάντηση… 

1

 

Στο CONTACT ο Zemeckis μας θυμίζει ότι παρά την αντιπαλότητα τους και τις παντελώς διαφορετικές ιδεολογίες και πρακτικές τους επιστήμη και θρησκεία είναι δυο συστήματα που απαιτούν από τα άτομα που τα υπηρετούν και τα απαρτίζουν να δείξουν μια ακλόνητη πίστη απέναντι τους. Μονάχα που εκεί που η επιστήμη απαιτεί την εύρεση στοιχείων η εκκλησία αντίθετα απλά ζητά την τυφλή αφοσίωση σου σε εκείνη.

Όμως στο φινάλε ο σκοπός και των δυο ‘κλάδων‘ είναι ακριβώς ο ίδιος καθώς σε βοηθούν , ο καθένας με τον τρόπο του, να βρεις εκείνες τις ‘απαντήσεις‘ που θα γεμίσουν το κενό που αισθάνεσαι μέσα σου.

Στο ενδιάμεσο το CONTACT προβλέπει τον διχασμό , την φρενίτιδα και τις επιπτώσεις που θα είχε στην κοινωνία μας το ενδεχόμενο μιας απρόσμενης επαφής με ένα εξωγήινο είδος. Ο Zemeckis εξετάζει το πως θα αντιδρούσαν απέναντι σε μια τέτοια εξέλιξη οι διάφορες κυβερνήσεις, οι πολυεθνικές εταιρείες, οι θρησκευτικές οργανώσεις, τα μίντια αλλά και οι απλοί πολίτες που απαρτίζουν τον κόσμο μας. Μας αποκαλύπτει όλα τα βαριά ερωτήματα που θα προέκυπταν από μια τόσο μεγάλη ανακάλυψη και ως γνήσιος προβοκάτορας στο φινάλε τα αφήνει σχεδόν όλα αναπάντητα.

O Zemeckis αν και διαχρονικός ‘δάσκαλος‘ του κινηματογράφου επιστημονικής φαντασίας εδώ ποτέ του δεν επιλέγει την πλευρά της επιστήμης αλλά ούτε και καταδικάζει την θρησκεία και τις διδαχές της. Αντίθετα ενώνει αυτούς τους δυο διαφορετικούς κόσμους δείχνοντας μας ότι στο τέλος μοιράζονται έναν απόλυτα κοινό σκοπό, έστω και αν οι επιστήμονες και οι ζηλωτές αρνούνται πεισματικά και διαχρονικά να διακρίνουν τις ομοιότητες μεταξύ τους. Επίσης εδώ ο σκηνοθέτης δημιουργεί ανάμεσα τους μια άρρηκτη σύνδεση λέγοντας μας ότι το ένα δεν μπορεί να υπάρξει δίχως την συνεχή αμφισβήτηση του άλλου.

Στο φινάλε του CONTACT ο σκηνοθέτης σε αφήνει να κάνεις την δική σου αναζήτηση, όχι σε κάποιο άλλο γαλαξία ή αστρικό σύστημα , αλλά μέσα στα σωθικά και στην ψυχή σου. Τουλάχιστον σε αυτό που εσύ αντιλαμβάνεσαι ως ‘ψυχή‘. Όπως και να χει παρά την άρνηση του Zemeckis να μας δώσει τις απαντήσεις στο πιάτο τα μηνύματα του φιλμ του κρίνονται πανίσχυρα, σημαντικά και επίκαιρα ακόμη και την στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο. Και πιθανότατα θα παραμείνουν έτσι μέχρι και το τέλος μας, όποτε και αν έρθει αυτό. Η μοναδική άλλη ταινία που με προβλημάτισε τόσο βαθύτατα γύρω από την ανάγκη μας για αναζήτηση ,επικοινωνία και απαντήσεων στα διαχρονικά μας ερωτήματα ήταν το εξίσου υπέροχο ARRIVAL του Denis Villeneuve το οποίο δεν αποκλείεται να άντλησε αρκετές επιρροές από το CONTACT. Εδώ ο Zemeckis  λειτουργεί ως ένας γνήσιος φιλόσοφος καθώς μελετά σφαιρικά την θεματολογία του ενώ σκηνοθετικά αποδεικνύεται ένας άριστος μαέστρος καθώς βρίσκει την χρυσή τομή ανάμεσα στην αληθοφάνεια και την φαντασία.

Ασχέτως αν θεωρείς τον εαυτό σου ερευνητή ή ζηλωτή , σκεπτικιστή ή πιστό στο τέλος ο σκοπός όλων μας και η ανάγκη που νιώθουμε γύρω από αυτόν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα :

 ‘You’re an interesting species. An interesting mix. You’re capable of such beautiful dreams, and such horrible nightmares. You feel so lost, so cut off, so alone, only you’re not. See, in all our searching, the only thing we’ve found that makes the emptiness bearable, is each other.’

Το θέμα είναι ότι ίσως η απάντηση γύρω από την μοναξιά που νιώθουμε κατά καιρούς να μην κρύβεται πέρα από τα άστρα αλλά να βρίσκεται κάτω στην Γη που πατάμε με τα ίδια μας τα πόδια… 

 

 

 

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: