Ελπίζω να βρείτε το αφιέρωμα μας στα The Evil Dead αρκετά Groovy. (Part I)

by Αντρέι Κοτσεργκίν 

‘You bastards, why are you torturing me like this? Why?’

Ένας ,στα πρόθυρα της παράνοιας ,Ash ουρλίαζει προς την κάμερα ενός φιλόδοξου , καυλωμένου και εικοσάχρονου Sam Raimi και πιθανότατα εκείνη την στιγμή απευθύνεται περισσότερο προς τον φίλο και σκηνοθέτη του παρά απέναντι στους Δαίμονες της Κολάσεως που διαστρέβλωσαν τις διακοπές του, κάπου στα δάση του Τενεσί , σε ένα αληθινό μαρτύριο…

Στις αρχές των 80s o Sam Raimi πήρε τον κολλητό του Bruce Campbell και μια χούφτα γνωστούς τους και κίνησε σε μια ερειπωμένη καλύβα στην μέση του πουθενά ώστε να πραγματοποιήσει το όνειρο του γυρίζοντας μια ταινία τρόμου. Ο Raimi επέλεξε τον Bruce για πρωταγωνιστή του μόνο και μόνο επειδή ‘είχε πέραση στις γκόμενες’.

Την πρώτη κιόλας μέρα των γυρισμάτων το crew χάθηκε μέσα στο απέραντο και παγωμένο δάσος. Και όμως αυτή ήταν μονάχα η αρχή της μαρτυρικής, θεοπάλαβης αλλά και υπέρμετρα επικής διαδικασίας των γυρισμάτων μιας ταινίας που ο σκηνοθέτης της δεν μπορούσε να αποφασίσει αν θα την ονομάσει The Book of The Dead ή These Bitches are Witches.

Τελικά μετά από, όχι και ιδιαίτερα ώριμη , σκέψη οι Raimi και Campbell κατέληξαν στο σαφώς πιο λακωνικό The Evil Dead.

Από κει και ύστερα όλα πήραν τον κολασμένο δρόμο τους…

ev1

‘Μια κωμωδία λαθών’

Έτσι έχει χαρακτηρίσει ο ίδιος ο Bruce Campebell τα γυρίσματα του αυθεντικού The Evil Dead και μα τον Παζούζου έχει απόλυτο δίκαιο.

Κατά την δίαρκεια μιας σκηνής όπου ο χαρακτήρας του έπρεπε να κατέβει έναν λόφο ο Bruce στραμπούληξε τον αστράγαλο του. Αυτομάτως η πρώτη αντίδραση του Raimi και του φίλου και παραγωγού του Robert Tapert ήταν να αρχίσουν να τσιγκλάνε το χτυπημένο πόδι του πρωταγωνιστή τους με κάτι ξύλα…

Θυμάσαι τις σκηνές όπου ο Ash κουτσαίνει ? Ε σε αυτές ο Campbell κουτσαίνει στα αλήθεια καθώς αδυνατούσε να πείσει τον παλιόφιλο του να σταματήσει τα γυρίσματα. Χάρη στις ανορθόδοξες και σαδιστικές σκηνοθετικές ‘τεχνικές‘ του Raimi ο Bruce μπόρεσε να αποδώσει τον ρόλο του με την χαρακτηριστική νευρικότητα και τσαντίλα που τον χαρακτηρίζει σήμερα. Η ενέργεια αυτή του πρωταγωνιστή μεταφέρθηκε σαν ‘δαιμονική αρρώστια’ σε ολόκληρη την ταινία.

Εδώ ο Bruce δίνει ολοκληρωτικά στην ταινία τόσο το σώμα όσο και την ψυχή του καθώς δεν κωλώνει να πέσει επάνω σε βιβλιοθήκες και να κατρακυλήσει σε σκάλες. Η ελαστικότητα και η ενέργεια των εκφράσεων και των κινήσεων του αποτελούν το αλατοπίπερο της ταινίας.

Βέβαια εξίσου νευρωτική ήταν και η σκηνοθεσία του πρωτάρη Sam Raimi. O Raimi έχοντας στην διαθεσή του μονάχα μια καλύβα , την ομίχλη και μερικά λαμπερά φώτα κατόρθωσε να χτίσει μια ατμόσφαιρα απόλυτου σασπένς την οποία τα επόμενα χρόνια προσπάθησαν να κοπιάρουν αμέτρητοι επίδοξοι μιμιτές. Οι εφευρετικές γωνίες λήψης της κάμερας αλλά και τα απόλυτα πετυχημένα Jump Scares δίνουν στο The Evil Dead μια ωμή ενέργεια που μέχρι και σήμερα φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο να ξεπεραστεί.

Όμως εκεί που πραγματικά διακρίθηκε ο σκηνοθέτης ήταν στο κομμάτι των ειδικών εφέ και του Gore. O Raimi εξαρχής επιθυμούσε να συνθέσει το πιο αιματηρό φιλμ όλων των εποχών και εδώ το αίμα ρέει σαν μια σειρά από ανελέητα ποτάμια. Οι κουβάδες από το πηχτό κόκκινο υγρό που καταναλώθηκαν σε αυτή την ταινία αποτέλεσαν την απαρχή των περίφημων Video Nasties εποχών και το βασικό σημείο αναφοράς τους. Για να επιτευχθεί η αποσύνθεση των πτωμάτων της ταινίας χρησιμοποιήθηκαν από νιφάδες βρώμης μέχρι και … κατσαρίδες μαγαδασκάρης ενώ για να τσιτώσει τον πρωταγωνιστή του ο Raimi του έδωσε να καπνίσει για πρώτη φορά στην ζωή του μαριχουάνα. Το αποτέλεσμα ήταν ο Bruce να ξεφύγει εντελώς αναγκάζοντας τον σκηνοθέτη να ξαναγυρίσει την σκηνή την επόμενη μέρα που θα ήταν νηφάλιος. Στο ενδιάμεσο ο Raimi έκοβε κρεμμύδια στα δυο ώστε να κάνει τους ηθοποιούς του να κλάψουν στις σκηνές που το απαιτούσαν καθώς δεν ήθελε να ξοδέψει φράγκα για κολλύρια…

Η δημιουργική καύλα και η απόλυτη άγνοια κινδύνου εδώ συναντώνται σε όλο τους το μεγαλείο ! Παράλληλα ο σκηνοθέτης εδώ δεν παρέλειψε να εκφράσει την λατρεία του για ταινίες όπως τα The Texas Chainsaw Massacre, Night of The Living Dead , The Hills Have Eyes και τους ευρηματικούς δημιουργούς τους που έχοντας στην διάθεση τους τόσο λίγα κατόρθωσαν να μας δείξουν τόσο πολλά και τρομερά πράγματα.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στην δουλεία που έχει γίνει στην μουσική και τους ήχους της ταινίας που τσοντάρουν τα μέγιστα ώστε να μας αποτυπωθεί μια ατμόσφαιρα έντασης και απόλυτης παράνοιας και απόγνωσης ενώ σκηνοθετικά ο Raimi εδώ επιστρατεύοντας μονάχα ένα δάσος, ένα αμάξι ( το οποίο είναι δικό του και μέχρι και σήμερα πρωταγωνιστεί σε όλες του τις ταινίες) και μια καλύβα συνθέτει ένα σκηνικό ολικής φρίκης. Αφανής ήρωας μπορεί να χαρακτηριστεί και ο αδελφός του Ted Raimi καθώς ντούμπλαρε τον Bruce Campbell σε μερικές σκηνές.

Θα μπορούσαμε εύκολα να πούμε ότι το Gore ,το make-up και η εφευρετικότητα αποτελούν τον κινητήριο μοχλό του φιλμ σε σχέση με το απλοικό σενάριο του. Σαν ιστορία το The Evil Dead ακολουθεί μια εξαιρετικά απλή δομή :

Μια παρέα νεαρών αποφασίζει να περάσεις τις διακοπές της σε μια καλύβα στην μέση του πουθενά. Μέσα στην καλύβα ανακαλύπτουν ένα βιβλίο με τίτλο  Naturan Demanto το οποίο ουσιαστικά είναι η εκδοχή των Σουμέριων για το θρυλικό ‘Βιβλίο των Νεκρών’ το οποίο συνέγραψαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι. Δίπλα στο βιβλίο κείτεται ένα κασετώφονο. Ένας από τους άντρες της παρέας πατάει το Play και η βροντερή φωνή ενός αρχαιολόγου αφυπνίζει μια ξεχασμένη και δαιμονική απειλή κατευθείαν μέσα από τα βάθη της Κολάσεως.

Στην συνέχεια η ίδια φωνή δίνει στους ‘ήρωες‘ μας την μοναδική λύση ώστε να αντιμετωπίσουν την μεταφυσική απειλή που τους περικυκλώνει μέσα από το αχανές δάσος :

‘I know now that my wife has become host to a Kandarian demon. I fear that the only way to stop those possessed by the spirits of the book is through the act of… bodily dismemberment.’

To μοναδικό μέλος της παρέας που φαίνεται να έχει τα κότσια να μετατρέψει αυτά τα λόγια σε πράξεις είναι ο Ash, ένας απλός υπάλληλος των S-Mart που μέσα από τρεις απίστευτα αιματηρές ταινίες έμελλε να εξελιχθεί σε ένα θρυλικό ήρωα και στο σήμα κατατεθέν του machismo… 

evd2

 

Οι Raimi , Campbell και οι συνεργάτες τους έχοντας ως ‘όπλα’ τις επιφανειακές διδαχές που έλαβαν από τον συγγραφέα H.P. Lovecraft και ένα πενιχρό μπάτζετ γύρω στα 300 χιλιάρικα δολλάρια κατόρθωσαν να γυρίσουν ένα φιλμ που με το πέρασμα των εποχών εξελίχθηκε όχι μονάχα σε μια από τις μεγαλύτερες Cult απολαύσεις αλλά και σε ολόκληρη κινηματογραφική ‘σχολή‘.

Οι τύποι αυτοί ουσιαστικά ‘ζητιάνεψαν‘ λεφτά από τους φίλους , την οικογένεια τους αλλά και από τοπικές επιχειρήσεις στην γενέτειρα τους στο Μίσιγκαν και στην συνέχεια ξόδεψαν και το τελευταίο δολάριο ώστε να γυρίσουν μια ταινία που ουσιαστικά συμβολίζει την δημιουργική ‘καύλα‘ τους. Και εμείς ως θεατές από την μεριά μας λάβαμε τελικά ένα B-Movie που σήμερα για αμέτρητους σινε-καμμένους φαντάζει ως ο ‘Πολίτης Κέιν’ της σαπίλας και του Horror.

Εξαιτίας της απειρίας αλλά και του γνήσιου δημιουργικού ενθουσιασμού τα γυρίσματα του πρώτου The Evil Dead συνοδεύτηκαν από διάφορα απρόοπτα που μελετώντας τα είναι πραγματικά να απορείς σχετικά με το πως οι συντελεστές του φιλμ βγήκαν ζωντανοί, όχι όμως και αλώβητοι, από τα γυρίσματα του.

Κατά την δίαρκεια μιας σκηνής ένας καμεραμάν έφαγε μια γλίστρα με αποτέλεσμα να ‘προσγειώσει‘ την κάμερα του κατευθείαν επάνω στα μούτρα του Bruce Campbell ένα ευτράπελο που του στοίχησε μερικά δόντια. Ο Raimi για να προσδώσει μια εικόνα συνεχούς κίνησης στην ταινία του έτρεχε σαν μανιασμένος ανάμεσα στα δέντρα και παράλληλα πηδούσε πάνω από κορμούς και βράχια. Από την πλευρά του ο Campbell απαίτησε να πυροβολεί με αληθινές σφαίρες την καραμπίνα του μια απαίτηση την οποία ο σκηνοθέτης δεν τράβηξε κανένα ζόρι να την ικανοποιήσει. Στην περίφημη πλέον σκηνή όπου ο Ash καλείται να διαμελίσει την δαιμονισμένη γκόμενα του ο Campbell κρατούσε ένα αληθινό και απόλυτα λειτουργικό αλυσοπρίονο. Οι παλμοί στον λαιμό της Linda που βαράνε κόκκινο από την υπερένταση εδώ είναι 100% αληθινοί…

Με αυτά και αυτά δεν είναι διόλου τυχαίο το γεγονός ότι μερικά χρονάκια μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων η περίφημη καλύβα της ταινίας κάηκε ολοσχερώς. Αρχικά η καταστροφή αποδόθηκε σε έναν κεραυνό όμως πριν από καιρό αποκαλύφτηκε ότι ο ίδιος ο Raimi ήταν εκείνος που έκαψε την καλύβα γιορτάζοντας με αυτόν τον πρωτόγονο, σχεδόν τελετουργικό τρόπο, την λήξη των γυρισμάτων του πονήματος του.

Τα μοναδικά στοιχεία της ενοχής του σκηνοθέτη που απομένουν πλέον στο συγκεκριμένο σημείο είναι μια διαλυμένη καμινάδα και μερικά ερείπια…

evd3

 

Πως όμως εξασφαλίζει κανείς την διανομή ενός B-Movie τιγκαρισμένου στο αίμα, την παράνοια αλλά και που περιλαμβάνει μέσα της μια σκηνή στην οποία μια άτυχη τύπισσα βιάζεται από ένα … δέντρο ? 

 Πολύ απλά βάζεις τον Stephen King να το δει. 

Ο King εκείνη την εποχή ενθουσιάστηκε τόσο πολύ με το The Evil Dead που έγραψε μια διθυραμβική κριτική γύρω από αυτό μια κίνηση που τράβηξε την προσοχή της New Line Cinema. Το στούντιο έδωσε αρκετά φράγκα στον Raimi ώστε να ξεπληρώσει τους δανειστές – χρηματοδότες του και διένειμε την ταινία ταυτόχρονα στις σκοτεινές αίθουσες αλλά και μέσω του VHS.

Το The Evil Dead γνώρισε στην πλειοψηφία τους θετικές κριτικές καθώς οι κριτικοί της εποχής σύγκριναν την τεχνική του Sam Raimi με εκείνη του μάστορα του Giallo κινηματογράφου Dario Argento ενώ πολλοί από αυτούς ενθουσιάστηκαν σχετικά με το πως ένα χαμηλού μπάτζετ Horror φιλμ συνδύαζε τόσο αποτελεσματικά το Gore με το μαύρο χιούμορ και μπορούσε από την μια να σε συναρπάσει και από την άλλη να σε κάνει να ξεκαρδιστείς από τα γέλια.

Πάντως δεν ήταν και λίγοι εκείνοι που κατέκριναν το φιλμ ως ‘μισογυνιστικό’ ενώ μέχρι και σήμερα η σκηνή του δεντροβιασμού παραμένει απαγορευμένη σε αρκετές χώρες…

 

Σύμφωνα με τον Tapert η παραπάνω σκηνή ήταν εμπνευσμένη από το MacBeth του Σαίξπηρ. Από την μερία του ο Raimi δηλώνει το… The Incredible Hulk ως την πηγή της έμπνευσης του ! Όπως και να χει η σκηνή μέχρι και σήμερα καθιστά το The Evil Dead μια απαγορευμένη ταινία σε χώρες όπως η Γερμανία που αρνούνται να κατανοήσουν τους βαθύτερους συμβολισμούς του ‘μισογυνισμού’ και της καφρίλας του ή απλά να δεχτούν να κάτσουν να το απολαύσουν για την υπέρτατη ψυχαγωγική του αξία.

Και ναι προς το φινάλε ο Ash όντως διαμελίζει την  Linda όμως αυτή του η κίνηση λειτουργεί μονάχα ως η ύστατη επιλογή ώστε να λυτρώσει τόσο την αγαπημένη του από ένα κολασμένο μαρτύριο όσο και για να σώσει την ζωή του.

Το machismo που διακρίνει σε τέτοιες σκηνές τον Ash έμελλε να αποτελέσει το απόλυτο σήμα κατατεθέν όχι μονάχα του χαρακτήρα αλλά και ολόκληρης της τριλογίας του. Όμως εκείνο που αδυνατούσαν να καταλάβουν οι επικριτές της ταινίας είναι ότι αυτό το machismo εδώ καθρεφτίζεται μέσω του απίστευτα εκφραστικού, τόσο στο πρόσωπο όσο και στις σπασμωδικές αλλά και γεμάτες σιγουριά κινήσεις του σώματος του , Bruce Campbell ως η απόλυτη μορφή σάτιρας.

Βλέπεις ο υπέρμετρος ανδρισμός του Ash μπορεί να είναι εκείνος που τον βοήθησε να επιβιώσει από απόκοσμες και αδιανόητες καταστάσεις όμως παράλληλα αποτελεί και την βασική αιτία των δεινών του. 

pos

Ο ‘σταρχιδισμός‘ και η έπαρση του ήρωα έμελλε να εκτοξευτούν σε κολοσσιαία επίπεδα μέσα από τα δυο sequels που διαδέχτηκαν το πρώτο The Evil Dead. Μέσα από αυτές τις δυο συνέχειες ο αυτάρεσκος , απερίσκεπτος αλλά και άκρως εφευρετικός υπαλληλάκος των S-Mart θα εξελισσόταν στο απόλυτο σύμβολο τεστοστερόνης με ότι συνέπειες συνεπάγεται μια τέτοια εξέλιξη.

Όμως αυτά τα ‘Groovy‘ κεφάλαια του The Evil Dead θα τα ανοίξουμε στις επόμενες ‘καταραμένες σελίδες‘ του αφιερώματος μας. H διαδρομή του Sam Raimi από αυτό το υπέροχα ‘άναρχοB-Movie αξίας κάτι χιλιάδων μέχρι τα 200 και βάλε μύρια του SPIDER-MAN #3 και η εξέλιξη του Bruce Campbell από ‘εκείνον τον τύπο που τον γουστάρουν οι γκόμενες’ μέχρι το απόλυτο Cult είδωλο μιας ολόκληρης γενιάς μονάχα ως φρενήρης και κολασμένη μπορεί να χαρακτηριστεί και πραγματικά χρήζει εκτενέστατης ανάλυσης.

Κλείνοντας όσον αφορά το αυθεντικό The Evil Dead το μόνο που μπορώ να πω πραγματικά στο φινάλε για αυτή την ταινία είναι ότι εδώ έχουμε μια σπάνια και υπέροχη στιγμή όπου η δημιουργική καύλα θριαμβεύει επί του μπάτζετ και της απειρίας. 

 

Υ.Γ. Αφιερωμένο στην Κατερίνα, την πιο ‘Groovy’ κοπέλα που μπορεί να έχει ένας λεχρίτης όπως ο γραφών. 

 

 

 

27 σκέψεις σχετικά με το “Ελπίζω να βρείτε το αφιέρωμα μας στα The Evil Dead αρκετά Groovy. (Part I)

Add yours

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: